Home

WAT IS HEIJPLAAT?

Heijplaat is een echt Rotterdams haven dorp. Het oude tuindorp heeft samen met de RDM en de Quarantaine Inrichting de status beschermd stadsgezicht. Heijplaat is ongeveer 100 jaar geleden gebouwd door de gebroeders Baanders van de Amsterdamse school.

Zij kregen de opdracht van de toenmalige scheepsbouwer RDM om een dorp te bouwen voor een deel van hun werknemers.

gebied 1910

Heijplaat is gebouwd in een typisch Zuid Hollands rivieren landschap aan de grote rivier de Maas en kleine riviertjes en haventjes tussen Gorzen en slikken.

gebied 2019

Een eeuw later ligt het dorp ingeklemd tussen grote havens vol bedrijvigheid, een druk bevaren rivier en de grote, ter plekke 12 baans brede toegangsweg richting Botlek, Europoort en Maasvlakte.

Voor een buitenstaander is het onvoorstelbaar dat er tussen al dat logistieke geweld en bergen containers een dorp ligt waar mensen naar hun zin wonen.

Heijplaat, de huidige RDM en de Quarantaine Inrichting zijn nu onderdeel van de Stadshavens en ondergaan samen met een aantal ander gebieden rond de havens in de stad Rotterdam een complete herstructurering of gebiedstransitie

nieuwbouw langs Heijsekade 2018

Lees hier meer over NIEUWBOUW OP HET DORP

WAT MAAKT HET DORP ZO BIJZONDER :

  • Heijplaat is samen met de RDM een fraai stuk industrieel erfgoed uit de vorige eeuw. Heijplaat wordt ook wel het verborgen geheim van Rotterdam genoemd.
  • karakteristieke architectuur met bijzondere details op het oude dorp, een slim stratenplan met kleine straatjes en pleintjes met veel groen tussendoor zorgen voor een rustieke sfeer. De bouw van het nieuwe gedeelte van het dorp met zo’n 170 woningen moet qua sfeer en uitstraling aansluiten op het oude dorp.
  • de bijna serene rust op het dorp contrasteert met de dynamiek en de bedrijvigheid van de Rotterdamse havens in de directe omgeving. Die havens liggen voor bijna heel Heijplaat aan het eind van de straat of om de hoek. klik hier
  • de buitendijkse ligging.
  • de gebiedstransitie die zich momenteel voltrekt in het gebied. Veel partijen, inclusief de bewoners spelen een rol in de veranderingen. De ambities waren in het begin van de herstructurering van het dorp groot, de verwachtingen hoog gespannen, het uiteindelijke resultaat is verrassend.

Dat en nog veel meer maakt Heijplaat tot een bijzondere en interessante plek. Het dorp is een fijne plek om te wonen voor hen die er tegen kunnen midden in het bonkend hart van een grote wereldhaven te wonen. Het biedt het beste van twee werelden: een fijn, klein en veilig dorp met veel open ruimte in de directe omgeving op een steenworp afstand van één van de meest dynamische steden van Europa.

zicht vanaf schip, draait net de Eemhaven uit, gaat stroomopwaarts richting stad

OVER DEZE SITE

Heijplaat.com ging in 2006 online. Het is een site zonder commercieel belang. Het is een initiatief van inwoners en wordt onderhouden door inwoners van het dorp. Heijplaat.com is community driven, dus er zijn meer bewoners in het dorp die de site inhoud geven. Zo laat stichting Archief Historisch Heijplaat zien hoe het is en hoe het was op het dorp. Stichting Duurzaam Heijplaat brengt de duurzame ontwikkelingen tijdens de gebiedstransitie en nu in kaart en zo zijn er meer partijen die met elkaar via deze site laten zien wat Heijplaat was voor, tijdens en is na de herstructurering.

De redactie wenst u veel plezier met het browsen op deze site. Heeft u iets op- of aan te merken of toe te voegen aan de site, dan is er bij bijna elk bericht een blog toegevoegd waarmee de redactie u uitnodigt iets toe te voegen, kritische vragen te stellen of uw hart te luchten.

Wat is Rotterdam Prikt

Het basisidee achter Rotterdam Prikt is het opruimen van zwerfvuil voordat het in het water van de Nieuwe Maas terecht komt om vervolgens deel uit te gaan maken van de plastic soep in de oceanen.
Daarmee draagt Rotterdam Prikt direct bij aan:
1 een schonere leefomgeving voor bewoners en gebruikers van Rotterdams gebied,
2 een betere uitstraling van de industriële omgeving, rond havens en toeristische trekpleisters,
3 voorkomen van vervuiling van de oceanen voor zover dat binnen ons bereik ligt.

Rotterdam Prikt werkt met vrijwilligers en bedrijven die structureel in hun eigen omgeving een stukje schoon te houden. Dat heeft als gevolg dat:
4 bewoners meer oog krijgen voor hun eigen omgeving (schoon, heel en veilig)
5 er binding gaat ontstaan tussen bewoners en lokale bedrijven (circulaire economie)
6 er ogen en oren komen o.a. langs oevers en kades van de havens wat toezicht en daarmee veiligheid verhoogt.

Omdat Rotterdam Prikt structurele schoonmaakacties genereert, kan
7 planmatig de stadsreiniging ontlast worden
8 nagedacht worden over een structurele beloning voor de aangesloten vrijwilligers
9 met elkaar bekeken worden hoe het schoon houden van de buitenruimte structureel aangepakt kan worden vanuit nieuw economisch denken

Rotterdam Prikt heeft met diverse pilots bewezen grote aantrekkingskracht te hebben op partijen die mee willen doen maar zelf niet het initiatief willen, durven of kunnen nemen. Omdat Stichting Duurzaam Heijplaat voornemens is om Prik acties structureel in kaart te brengen wil de stichting aantonen dat het te doen is om Rotterdam Prikt uit te laten groeien naar het met elkaar staan voor schoon, heel en veilig in de stad Rotterdam.

Wat waren de doelen

doelstelling begin herstructurering

gebiedsontwikkeling stadshavens

Stadshavens Rotterdam

Manoeuvreerruimte dankzij de Crisis- en herstelwet

Door Jeroen Mensink

17 sep 2012 – De komende jaren verplaatst een deel van de havenactiviteiten uit Rotterdam zich naar de Maasvlakte 2. Met deze uitbreiding van de Rotterdamse haven neemt de beschikbare ruimte voor bedrijven aanzienlijk toe. Stadshavens Rotterdam stimuleert en realiseert mogelijkheden in het gebied dat vrijkomt. Dat schept ruimte voor nieuwe bestemmingen – wonen, werken, onderwijs, recreatie – op en langs het water. Gemeente en Havenbedrijf zetten gezamenlijk in op een duurzame ontwikkeling naar een sterkere economie. Dit doen zij door bij te dragen aan de verbreding en verduurzaming van de mainport en anderzijds een attractieve stad door in te zetten op binnenstedelijke ontwikkeling van de rivieroevers. De opgave is vertaald in vijf kansenkaarten voor duurzame ontwikkeling: ‘Re-inventing deltatechnology’, ‘Volume & value’, ‘Crossing borders’, ‘Floating communities’ en ‘Sustainable mobility’.

De stadsregio Rotterdam, met bijna 1,2 miljoen inwoners, is van oudsher sterk op de haven georiënteerd. Met de herontwikkeling van de oude havengebieden voltrekt zich centraal in Rotterdam een grootschalige metamorfose. Versterking van de economische structuur van de stad en haven en het scheppen van een aantrekkelijk en hoogwaardig woon- en werkmilieu staan centraal. De inzet is drieledig: haven en stad verbinden, duurzame ontwikkeling en internationale allure. Het programma Stadshavens creëert het speelveld waarin marktpartijen hun initiatieven kunnen ontplooien. Het rijk erkent Stadshavens Rotterdam als project van nationaal belang en draagt vanuit verschillende programma’s bij aan de herontwikkelingsopgave.

Crisis- en herstelwet

Stadshavens is aangewezen als een van de projecten in de eerste tranche van de Crisis- en herstelwet (Chw). Het is een van de gebieden waar kan worden geëxperimenteerd met de regelgeving van de Chw. De Chw zorgt voor kortere procedures, waardoor ruimtelijke projecten sneller kunnen worden uitgevoerd. In het geval van Stadshavens gaat het om meer manoeuvreerruimte voor de gemeente tussen milieuregels enerzijds en gewenste gebiedsontwikkeling anderzijds. Normaal gesproken wordt de inzet van de Chw vooral vanuit het perspectief van de ruimtelijke ordening bekeken. Bij deze gebiedsontwikkeling kiest de gemeente bewust voor een sociaaleconomische benadering. Dat uit zich in een faciliterende houding ten aanzien van vergunningen, bijvoorbeeld in het zo goed mogelijk faciliteren van energiebedrijven. Een ander goed voorbeeld zijn de laboratoria die op dit moment in een van de Marconipleintorens (Europoint IV) in het westelijk havengebied gerealiseerd worden. Deze zogenaamde Rotterdam Science Tower (RST) is een gebouw waarin naast werkgelegenheid nadrukkelijk ook wordt inzet op onderwijs op MBO, HBO en WO-niveau. Voor sommige type labs is de milieuruimte, door de Chw mogelijk gemaakt, essentieel. Hetzelfde geldt voor andere clusters waar de gemeente op inzet, zoals Food, Cleantech en Medical.

Stadshavens Rotterdam - Afbeelding 1

Stadshavens en deelgebieden

Stadshavens Rotterdam bestrijkt een gebied van 1600ha en heeft de ambitie zich te ontwikkelen tot een gebied met een hoogwaardig vestigingsklimaat. Niet alleen voor haven- en transportbedrijven, maar ook voor innovatieve bedrijven en kennisinstituten. In dit gebied is nu al de grootste shortsea hub van Europa gevestigd. In de nabije toekomst zal hier zelfs een verdubbeling van de containeroverslag plaatsvinden. Rotterdam profileert zich daarbij als koploper op het gebied van duurzame energievoorziening en klimaatadaptatie. De Stadshavens vormen een grootschalige proeftuin waar de nieuwe technologieën in de etalage staan. Daarmee trekt de stad hoogopgeleide kenniswerkers aan, veelal pioniers die nieuwe trends uitproberen.

Stadshavens Rotterdam bestaat uit vier deelgebieden, elk met een eigen profiel en ontwikkelingsdynamiek:

  • Merwe‐ Vierhavens
    Het deelgebied Merwe‐ Vierhavens gaat zich de komende 30 jaar ontwikkelen tot een compleet nieuw stadsdeel op en aan het water, met woningen en veel ruimte voor bedrijven op het gebied van watermanagement, energie en hergebruik van materialen. Stadshavens Rotterdam zoekt daarvoor actief naar marktpartijen, bedrijven en investeerders met een netwerk van eindgebruikers in de Food, Clean Tech en Medical sector om gezamenlijk het Merwe‐ Vierhavensgebied te ontwikkelen in de vorm van een Publiek‐Private Samenwerking. Deze PPS voorziet in een gefaseerde gebiedsontwikkeling met maximale ruimte voor de markt en is gericht op verschillende sociaalmaatschappelijke, economische en fysieke ambities.
  • Rijn‐ Maashaven
    Het gebied Rijn‐ Maashaven ligt het dichtst tegen het centrum van de stad en vormt de showcase voor Stadshavens Rotterdam. Een van de in het oog springende ontwikkelingen in dit stadshavengebied is drijvend bouwen. Stadshavens Rotterdam treft momenteel de voorbereidingen voor een uitvraag ‘drijvend bouwen in de Rijnhaven’.
  • Waal‐ Eemhaven
    Het Waal‐ Eemhavengebied vernieuwt en moderniseert met onder meer het fruitcluster, overslag voor containervervoer binnen Europa en stukgoedoverslag. Herstructurering maakt dit havencomplex duurzamer, bijvoorbeeld door een intensiever ruimtegebruik en door een groter aandeel van de goederen per binnenvaart of rail te vervoeren. Maritieme dienstverlening en maritieme industrie krijgen een sterk servicecluster aan de Waalhaven Oost en Zuid onder de naam Port Valley.
  • RDM‐terrein / Heijplaat
    Op RDM‐Heijplaat, oftewel het ensemble van het RDM‐terrein, tuindorp Heijplaat en het Quarantaineterrein, is de ontwikkeling al begonnen. In dit deelgebied versterken (hoge)scholen, technologische bedrijven en innovatieve maakindustrie elkaar. De metamorfose van het Stadshavensgebied voltrekt zich in fasen. Van 2011 tot 2015 start de ontwikkeling van enkele tientallen projecten op het gebied van duurzaam wonen, werken en recreëren. Voorbeelden hiervan zijn het Dakpark Rotterdam, RDM Campus, drijvend bouwen (met het Drijvend Paviljoen in de Rijnhaven als concreet voorbeeld), placemaking Merwe‐ en Vierhavensgebied, Hakagebouw, European China Center, Rijnhavenbrug en de doorontwikkeling van Katendrecht. De gebiedsontwikkeling van het hele stadshavengebied gaat door tot 2040. De komende tijd staat in het teken van het afmaken van de wijk Katendrecht en de planvorming voor drijvend bouwen in de Rijnhaven. In uitvoering zijn op dit moment de vorming van een publiekprivate samenwerking rond de ontwikkeling van de Merwe‐ Vierhavens en de realisatie van Coolport, een nieuwe generatie terminals voor fruitoverslag in de Waalhaven.

Structuurvisie Stadshavens Rotterdam

De structuurvisie Stadshavens beschrijft de uitgangspunten waarbinnen de ontwikkeling van Stadshavens Rotterdam stap voor stap plaats gaat vinden. Stadshavens is een gebiedsontwikkeling met projecten op korte (2015), middellange (2025) en lange termijn (2040). De uitgangspunten in de structuurvisie waarbinnen de ontwikkeling van Stadshavens vorm kan krijgen gaan onder andere over programma (waar kunnen woningen en bedrijven komen), infrastructuur (waar komen nieuwe wegen, OV‐lijnen, fietsroutes) en milieu (binnen welke milieucontouren kunnen bedrijven zich ontwikkelen. Ander thema’s zijn water, energie en ruimtelijke kwaliteit. De uitgangspunten komen stuk voor stuk voort uit de overkoepelende ambitie om in Stadshavens stad en haven opnieuw met elkaar te verbinden en tot voorbeeldproject van duurzame gebiedsontwikkeling te maken.

De gemeenteraad van Rotterdam heeft op 29 september 2011 unaniem ingestemd met de langetermijnkoers voor de ontwikkeling van Stadshavens Rotterdam. De structuurvisie voor Stadshavens Rotterdam is opgesteld door de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam N.V. De structuurvisie is een planvorm uit de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro) en beschrijft de beoogde ruimtelijke ontwikkelingen in de komende decennia. De structuurvisie vormt het kader voor de daarna op te stellen bestemmingsplannen.

Lonkend perspectief: Creating on the edge, 5 strategieën voor duurzame gebiedsontwikkeling

De gemeenschappelijke basis onder alle activiteiten is beschreven in de langetermijnvisie ‘Creating on the edge’ uit mei 2008. De transitie van de Stadshavens draagt evenwichtig bij aan de sociale cohesie in de stad, de leefkwaliteit, de economische groei en de werkgelegenheid voor Rotterdam. Duurzaam bouwen, innovatieve energietechnologieën en bereikbaarheid krijgen in Stadshavens bijzondere aandacht. In de stadshavens als geheel wordt ingezet op vijf strategieën, de zogenaamde kansenkaarten voor duurzame ontwikkeling:
1. Re‐inventing deltatechnology: Stadshavens profileert zich wereldwijd als proeftuin voor duurzame water‐ en energietechnologie;
2. Volume & value: Stadshavens zet in op meer en efficiëntere overslag en hoogwaardige, kennisintensieve bedrijvigheid;
3. Crossing borders: in Stadshavens profiteren haven en stad van elkaars nabijheid, barrières worden geslecht;
4. Floating communities: drijvende woon‐ en werkmilieus in Stadshavens vormen een kwaliteitszone waar alle Rotterdammers van profiteren;
5. Sustainable mobility: de bedrijvigheid en de nieuwe woon‐ en werkmilieus komen tot bloei door efficiënt en schoon vervoer.

Tussenstand

Concrete resultaten zijn al geboekt in het stadshavengebied. Bijvoorbeeld op de RDM Campus, waar het Albeda College, de Hogeschool Rotterdam en het havenbedrijfsleven samenwerken om de keuze voor een technische richting aantrekkelijk te maken. De samenwerking tussen stad en haven heeft de ontwikkeling van maritieme kantoren langs de rand van Charlois aan de Waalhaven (Waalhavenboulevard), de realisatie van het Dakpark Rotterdam aan de rand van de deelgemeente Delfshaven, de brug over de Rijnhaven en het Drijvend Paviljoen in de Rijnhaven mogelijk gemaakt. Met de komst van de Aqualiner is ook het vervoer over water in het stadshavensgebied geïntensiveerd. Momenteel is Rotterdam ‐ en het Merwe‐ Vierhavensgebied in het bijzonder ‐ een mogelijke vestigingslocatie voor het World Food Center Nederland (WFC). Het WFC is een platform met een mondiale uitstraling, waarin de gehele voedselketen wordt gerepresenteerd. De Stichting World Food Centers heeft twee potentiële locatiehouders gekozen voor het World Food Center in Nederland.

Zie bijlage voor projectgegevens en het verslag van ‘Parallelsessie A Lessen voor binnenstedelijk bouwen: Stadshavens Rotterdam en HafenCity Hamburg’

Havens rond Heijplaat

Heijplaat is een dorp aan de rivier, maar is ook omringd door havens. Er is een punt op het dorp waar de afstand van de ene haven naar de ander haven niet meer bedraagt dan 250 meter. Alle havens zijn in gebruik. Waarvoor de havens gebruikt worden is voor een aantal haven wel veranderd.

kaart van 1950

De kaarten zijn gedownload van de de site https://www.topotijdreis.nl/

Toen de redactie deze berichten maakte, konden we over alle havens op één na makkelijk informatie verzamelen. De uitzondering in dit geval is de Werkhaven.

Om een beeld te geven van de ontwikkelingen van de havens rond Heijplaat, hebben we een filmpje klik hier gemaakt met een time lapse gemaakt van de kaart van het gebied. Het filmpje begint met een kaart van 1850, de laatste kaart is van 2019

Wat is Heijplaat

Heijplaat volgens de Nederlandse plaatsengids klik hier
Het dorp is deel van de gemeente Rotterdam www.rotterdam.nl en valt onder Charlois klik hier.
Heijplaat ligt midden tussen de Waalhaven en Eemhaven aan de zuid kant van rivier de Nieuwe Maas. klik hier
het inwoneraantal ligt momenteel rond de 1700.

Het dorp bestaat uit het oude tuindorp, het nieuwe dorp en een stukje “over het spoor”. Met de bouw van het tuindorp is rond 1915 begonnen en dat is langzaam uitgegroeid tot een langgerekt dorp met een bijzonder uitgekiend stratenplan en een bijzonder gevarieerde bouw. De Courzandseweg, de hoofdstraat door het dorp, vormde vroeger de westelijke grens van het dorp. Het dorp is gebouwd door de gebroeders Baanders van de Amsterdamse School. De inwoners werkten zo goed als allemaal voor de RDM die eigenaar was van het dorp dat aan de oostkant van het riviertje de Koedood en de Heijse Haven lag. Voor een leuk sfeerbeeld klik hier

Het oude tuindorp heeft onlangs de status beschermd stadsgezicht gekregen, samen met het RDM terrein en de Quarantaine Inrichting.

In de jaren 50/60 van de vorige eeuw veranderde er veel voor het dorp. Nieuwbouw van het zogenaamde na oorlogse dorp zorgde voor een grote uitbreiding. Er werden 270 woningen bijgebouwd. Dat na oorlogse dorp is onlangs gesloopt en maakte plaats voor het nieuwe dorp waar 170 woningen gebouwd worden. Het zijn allemaal nul op de meter woningen en qua stijl en sfeer sluit het aan op het oude dorp. klik hier voor meer info over het nieuwe dorp en de nieuwbouw
Het nieuwe dorp ligt hoger dan het oude tuindorp. Er moest vanwege de buitendijkse ligging adaptief gebouwd worden, dus het maaiveld moest 74 cm omhoog. Verder bestaat het complete nieuwe dorp uit koopwoningen, terwijl in het oude tuindorp veel sociale huurwoningen staan.

Heijplaat is de laatste 15 jaar het toneel geweest van een grote herstructurering van het dorp. Ook in de directe omgeving veranderde er veel en de ambities voor het dorp waren groot. Ondanks dat het dorp nu weer “aansterkt” door de nieuwbouw, voldoet het resultaat in geen enkel opzicht aan de grote plannen die in het begin van de herstructurering gemaakt zijn. Heijplaat is veel van de eigenheid kwijt verloren doordat door sloop een groot deel van de oorspronkelijke bewoners vertrok. Daarnaast zijn veel bewoners die actief betrokken waren bij de herstructurering uit verhuisd, veelal uit teleurstelling en frustratie door het tegenvallende resultaat ondanks al hun inspanningen.Verder heeft het voorzieningen niveau en het verenigingsleven een flinke optater gekregen. Er is weinig over van wat was, maar het blijft een vriendelijk dorp door de schaal en de geïsoleerde ligging en de “eigenheid” zal vanzelf weer terug groeien, zij het anders dan dat het was.

Woonbron is als woningcorporatie eigenaar van de huurwoningen op Heijplaat. Hier ligt nog wel een opgave om de veelal oude woningen straks te laten voldoen aan de eisen van de tegenwoordige tijd. De woningen zijn in de jaren 80 gerenoveerd. Sindsdien is er geen groot onderhoud meer geweest en met de status beschermd stadsgezicht zullen de huisjes moeten blijven bestaan. Het dorp is dus nog niet door de metamorfose die ingezet is met de herstructurering heen

Heijplaat ligt in een havengebied en is dus omringd door daaraan gerelateerde activiteiten.Eigenlijk mag er in de zin van de wet niet gewoond worden vanwege de overlast die dat met zich meebrengt. Het geluidsniveau bijvoorbeeld is door de omliggende industrie hoger dan elders en ook zaken als fijnstof belasting door vrachtverkeer en scheepvaart in en om het dorp laten hogere cijfers zien dan normaal. Voor Heijplaat gelden in de milieuwetgeving of de oude hinderwet zogenaamde opgerekte waarden.

Ondanks dat is het overwegend een goed dorp om te wonen. Alles gaat rustiger dan in de stad en alles is overzichtelijker en vriendelijker. De beleving: “ik ben thuis” is op Heijplaat vele malen groter dan op welke plek dan ook in de stad Rotterdam, terwijl je met de waterbus snel in het centrum van de grote stad bent, het goede van twee werelden binnen handbereik.

Het Havenbedrijf Rotterdam drukt een grote stempel op het hele gebied. Zij bepalen voor een overgroot deel door wie en wat voor activiteiten er rond het dorp plaats vinden door de uitgifte van terreinen. Dat het havenbedrijf een lastig bereikbare partner is om mee te onderhandelen en dat de belangen van het havenbedrijf anders liggen dan de belangen van de bewoners, dat snappen Heijplaters als geen ander. Wat het havenbedrijf wel wil, is het zijn van een goede buur. www.portofrotterdam.com

De dorpsbewoners hebben geleerd kritisch te kijken naar de uitgifte van vergunningen. DCMR is de verlener van de vergunning en DCMR kijkt wat toelaatbaar is. www.dcmr.nl  De bewoners geven vaak tegengas omdat zij bepaalde activiteit niet in de nabijheid van hun buurt wensen Dat vergt veel inspanning. Een mooi voorbeeld daarvoor is het onlangs gepresenteerde concept bestemmingsplan Waal- Eemhaven. Het totale concept bestond inclusief de bijlagen ongeveer uit 1000 pagina’s en bij de presentatieavond voor de bewoners bleek niemand van de aanwezige professionals van het Havenbedrijf en DCMR antwoord te hebben op de vele vragen die de massaal toegestroomde bewoners van Heijplaat hadden. Om dit voor elkaar te krijgen moet er een actieve organisatie zijn binnen het dorp die steeds weer in staat is om de bewoners op de been te krijgen en die de inhoudt kent van dit soort dikke stukken. Binnen de verandering in de bevolkingssamenstelling is hier verandering in gekomen. De actieve club is weg en nieuwe mensen zullen ook dit stuk moeten gaan invullen.

Heijplaat is kwetsbaar door de ligging van het dorp. Een chemische brand als in de Moerdijk in het voorjaar van 2011 zou voor de inwoners van het dorp funest kunnen zijn bij verkeerde wind. Het probleem wordt alleen maar groter als daar ook nog eens een paar duizend mensen op de RDM bij komen die op dat terrein leren en werken. De dorpsbewoners deden daarom veel om deze zaken bespreekbaar te houden. Maatschappelijk verantwoord ontwikkelen waarbij rekening gehouden moet worden met bewoners blijkt nog altijd een lastig verhaal. Dat blijkt uit dikke dossiers over stank- en vliegenoverlast veroorzaakt door Suez, een plastic recycle boer aan de rand van het dorp, en de oplossing is nog lang niet in zicht.

Stadshavens, die de trekkende organisatie is voor de complete herontwikkeling van het stadshavensgebied, zou hier ook een oogje in het zeil moeten houden, meedoen en meedenken over verantwoorde ontwikkelingen binnen het hele herstructureringsverhaal rond Heijplaat en de RDM. Stadshavens houdt zich echter vooral bezig met de ontwikkeling van het RDM terrein en gaat voorbij aan de belangen van het dorp. Het uitgangspunt is nu dat het dorp vanzelf meeprofiteert van de ontwikkelingen op het RDM terrein. Hier zijn op z’n zachtst gezegd de meningen over verdeeld.

rondleiding Heijplaat/RDM

Heijplaat is één van de best verstopte geheimen van Rotterdam. Het dorp vormt een rustieke oase middenin het bonkend hart van de Rotterdamse havens. Het dorp heeft de status beschermd stadsgezicht door de bijzondere architectuur en karakteristieke sfeer van het 100 jaar oude tuindorp met een bijzonder rijke industrieel- en cultuurhistorisch achtergrond. U kent Rotterdam echt niet als u nog nooit op Heijplaat bent geweest.
Wij bieden verschillende mogelijkheden om Heijplaat en omgeving te leren kennen. Deze zijn zorgvuldig samengesteld in samenwerking met stichting Historisch Heijplaat, stichting Duurzaam Heijplaat en stichting Verhalenboot, u bent dus in deskundige handen.

Manier van werken

Wij hebben veel ervaring in het organiseren van stadswandelingen, rondleidingen, presentaties van een uur tot dagdeel- of avondvullende programma’s. Dat kan met ondersteuning van beeldmateriaal onder het genot van een borrel of een uitstekende maaltijd, met muzikale ondersteuning, het is allemaal mogelijk.
Ons motto is: u vraagt en wij draaien! Wilt u een recreatieve rondleiding met een educatief tintje of wilt u een educatieve rondleiding met een recreatief tintje? Wij denken met u mee of verzorgen een totaalpakket voor u.

We werken ook op thema. Wilt u bijvoorbeeld meer weten over de geschiedenis? Geen probleem. Gaat uw interesse meer uit naar duurzaam ontwikkelen of bewonersparticipatie, gebiedstransitie, overlast door de havens of andere onderwerpen? Geen probleem, de door u aangegeven thema’s krijgen dan de volledige aandacht. Natuurlijk wordt er rekening gehouden met eventuele programma’s of te volgen seminars door uw groep voor en na uw avontuur op dit bijzondere dorp. Wij werken interactief op een vrijblijvende en ontspannen manier zodat voor elke deelnemer een aangenaam verpozen op Heijplaat mogelijk is.

Eén van uw gidsen is Nico Prins. Nico woont en werkt zijn leven lang al in en tussen de Rotterdamse havens en is meer dan 25 jaar verhalenverteller van beroep. Hij werkt als Nico de Verhalenman in binnen- en buitenland en verleent in Rotterdam zijn diensten aan instanties als Erasmus Universiteit, Hoge School Rotterdam, Havenbedrijf Rotterdam en Hotel New York. Hij staat bekend om zijn innemende en interactieve manier van werken. Nico kijkt in zijn presentaties over de stad Rotterdam verder dan zijn neus lang is, hij kent de geschiedenis door en door, snapt het verband tussen oorzaak en gevolg en maakt het voor u op een plezierige manier inzichtelijk. Nico deelt zijn kennis en ervaring met enthousiasme en vertelt vlot met veel typisch droge Rotterdamse humor. De afgelopen 15 jaar is hij actief geweest als cultureel ondernemer en als voorzitter van de Vereniging voor Wijkbewoners Heijplaat tijdens de herstructurering van Heijplaat en omgeving, dus hij kent als geen ander de ins en outs van de herstructurering van het dorp. Daarnaast is hij één van de drijvende kracht achter deze website.

Uw andere gids is Rob Lampen. Rob is de man achter Historisch Heijplaat. Hij werkte op de RDM, ging daar als één van de laatsten de poort uit en is al heel lang actief als fotograaf en filmer op het RDM terrein en op het dorp Heijplaat. In het archief van Historisch Heijplaat zitten inmiddels meer dan 50.000 foto’s en films. Hij kent als geen ander de RDM, het dorp en de geschiedenis van het dorp. Zijn werk is onder andere te zien in Café Restaurant Courzand, waar enorme uitvergrotingen van zijn foto’s als decoratie aan de muren hangen. Hij is één van de drijvende krachten achter deze website.

Alternatieven

Bij slecht weer kunnen we eventueel een alternatief programma organiseren wat niet teveel extra kosten met zich meebrengt, want een rondleiding in de regen is bij voorbaat geen succes.

In geval van veranderingen in de planning van uw totaal programma van een door uw georganiseerd seminar, workshop of meerdaagse cursus e.d., waardoor het bezoek aan Heijplaat/RDM niet mogelijk is bestaat altijd de mogelijkheid om iets op een andere interessante plek in Rotterdam te organiseren.

Andere rondleidingen die door ons verzorgd worden en die voor u een aangename kennismaking zijn met Rotterdam:

  • Zwerftocht door en langs de kades van de Rotterdamse havens (dag of dagdeel).
  • Zwerftocht door de havens van Rotterdam. (minimaal 2 uur tot dagdeel)
  • Stadswandeling vanuit Hotel New York over de Wilhelminapier, het nieuwe Manhattan aan de Maas, en Katendrecht, langs de Rijn- en Maashaven, de twee grote stadshavens van Rotterdam, richting het ss Rotterdam. Een bijzonder gebied waar veel verandert en waar veel over te vertellen valt. Maak kennis met de wereld van emigratie en innovatie! ( minimaal 2 uur, mogelijkheid tot langer programma inclusief lunch, borrel of diner )

Kosten en contact

De kosten voor de gids zijn voor een groep tot 20 personen 75 euro per uur,
is de groep groter dan geldt een toeslag van 25 euro per uur.
Dit tarief geldt voor de eerste twee uur, voor de volgende uren wordt het ongeacht de grootte van de groep 50 euro per uur.
Dit tarief is uiteraard buiten de extra kosten voor consumpties, huur locatie bij slecht weer, maaltijden, vervoer enz.
Vraag naar de mogelijkheden en wij maken een offerte voor u.

voor contact 06 111 01 854 of email info@heijplaat.com
Nico Prins
Sirrahstraat 3
3089 PS  Heijplaat

Duurzaam Algemeen

Het begrip duurzaam komen we vanaf het begin van deze eeuw overal tegen. Dat is niet vreemd, want het gaat niet goed met het evenwicht tussen wat wij als mensheid willen en wat de aarde als ecosysteem kan ophoesten. We leven eigenlijk voor een groot gedeelte op de pof! We consumeren op dit moment met elkaar veel meer dan dat de aarde kan voortbrengen. In het jaar (2019) was begin augustus de grens bereikt van wat we als mensheid in dat jaar konden consumeren, meer kon de aarde in dat jaar niet produceren. De consumpties die we als mensheid de rest van het jaar tot ons hebben genomen – en daarbij zit ook de piek rond de sinterklaas- en kerstdagen – kan beschouwd worden als roofbouw.

Gelukkig bestaat het besef dat het zo is al langer. Er wordt dan ook druk gewerkt en gedacht hoe we die overconsumptie kunnen ondervangen, en onze manier van consumeren kunnen veranderen, maar ondertussen gaat de groeiende vraag naar goederen en energie gewoon door met als hoofdoorzaken een groeiend aantal mensen op de wereld en een wereldwijd economisch stelsel dat gebaseerd is op groei. Maar dat gaat niet zo hard als dat het zou moeten. Als we simpel kijken naar het beleid van onze overheden, dan zullen in lange termijn planning (voor zover daar al sprake van is) economische belangen in de meerderheid van de gevallen prevaleren boven leefbaarheid op lange termijn. Daarnaast zien we vooral trage overheden die absoluut geen leidende rol ambiëren binnen dit vraagstuk en er heerst veel verwarring op alle fronten. Er zijn veel felle discussies die maar al te vaak worden veroorzaakt partijen die ten dienste van hun eigen belangen veel feiten verdraaid weergeven waardoor veel mensen door de bomen het bos niet meer zien. Daar waar de overheid traag is, neemt het bedrijfsleven het voortouw, waarbij het eigen belang, wat zich laat vertalen in stijgende omzet en een vaak niets ontziende jacht naar klinkklare winst. Zeker bij de grote multinationals is dat de leidende factor. Dat alles is op z’n zachtst gezegd heel erg jammer in een tijd waarin het meer dan eens nodig is om gezamenlijk de schouders eronder te zetten om ons systeem zo te veranderen dat we onze hoofden boven water kunnen houden.  

Maar wat moeten we dan redden? De aarde hoeven we in elk geval niet te redden. De aarde heeft wel ergere zaken doorstaan. Het ecosysteem laat duidelijk zien hoe de aarde haar zaken oplost. Het gaat harder waaien en regenen, de zeespiegel begint te rijzen, we zien overal grote branden en de chaos wordt langzaam maar zeker groter en groter. en het stuk van de aarde dat bewoonbaar is wordt daarmee kleiner en kleiner voor zowel dier als mens.

Nu al moeten hele volken die de eilanden in de Grote Oceaan bevolken plannen maken om te evacueren. De bewoners van de poolgebieden in het Noorden waarschuwen al jaren dat de aarde aan het kantelen is, de poolas verschuift, en eigenlijk als we de oude verhalen mogen geloven, van de voorspellingen in de Bijbel tot aan de voorspellingen van de Inca’s die grote veranderingen aankondigen rond het jaar 2012, moeten we weten dat we onze borst nat kunnen maken om ons te wapenen tegen wat ons als ‘kroon op de schepping’ te wachten staat. Dus eigenlijk moeten we ons zelf redden.

Helaas hebben we daar op grote schaal maling aan en leven we voort in grote ontkenning en het geloof dat innovatie of een ander wonder ons zal redden. Door het ontbreken van een gemeenschappelijke visie die wereldwijd gedragen moet worden, werken we elkaar ook op grote schaal tegen. Er is geen integraal beleid, er is geen visie. Er is niets dan hier en daar een pleistertje op de wond daar waar het makkelijk is om iets op te lossen in de westerse wereld en verder zijn het vooral de partijen die financieel voordeel zien die groot uitmeten hoe duurzaam ze bezig zijn waarbij innovatie het toverwoord is. Innovatie is een begrip dat eigenlijk betekent dat er in de toekomst uitvindingen gedaan worden die de problemen zullen oplossen. Een groot voorbeeld daarvan is onze nationale trots genaamd (Royal Dutch) Shell. Dat bedrijf zegt miljarden (subsidiegelden) te investeren in een duurzame toekomst, dus maak je geen zorgen. Maar diezelfde Shell is niet bereid ene rooie rot cent belasting te betalen, gelden waarvan onze gemeenschappelijke infrastructuur die ons hele systeem dient, wordt betaald en onderhouden. Het bedrijf creëerde in Afrika aan de westkust één groot rampengebied, maar voelt zich daarvoor allerminst verantwoordelijk en het probeert in onze eigen Noordzee de niet meer in gebruik zijnde boorplatformen te laten voor wat ze zijn. Shell wil ze niet ontmantelen, maar vol chemisch afval over leveren aan de elementen. Mooie boel dus alles bij elkaar met deze grote internationale onderneming. Op de keeper beschouwd is het de firma list en bedrog, goed in hypocrisie van de bovenste plank met als uiteindelijk doel: winstoptimalisatie ten gunste van aandeelhouders. Natuurlijk is Shell niet de enige.

Gelukkig zijn er ook mensen en ondernemingen die de duurzame ontwikkeling wel nastreven en willen onderzoeken en leren hoe dat moet. Duurzaamheid kent helaas nog steeds geen handboek. Het is geen exacte wetenschap omdat het een nieuwe (nood)zaak is. Daarom vraagt dit onderwerp om mensen met visie en compassie en bovenal mensen die grote inspanning willen leveren die verder gaat dan het invullen van een functie van 9 tot 5 waar duurzaam ontwikkelen of maatschappelijk verantwoord investeren en – ondernemen ingebakken zit. Als je een dergelijk job hebt is het mooi om erover te vertellen op bijeenkomsten en verjaardagen, maar helaas is duurzaam ontwikkelen geen job, het is een roeping voor mensen met een gezond verstand waarbij het verstand ook nog eens een gezonde connectie heeft met een goed hart en een zuiver geweten, helaas een zeldzame reeks eigenschappen die maar weinigen gegeven is, zeker in de wat beter betaalde banen waar over het algemeen het beleid bepaalt wordt.

We hebben dus nog een lange weg te gaan voordat duurzaam ontwikkelen op grote schaal echt maatschappelijk verantwoord investeren en ondernemen wordt.

Organisatie Bewoners

VOOR HET BEGIN VAN DE HERSTRUCTURERING

De bewoners van Heijplaat waren tot aan het begin van de herstructurering verenigd en georganiseerd in de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat, kortweg de VWH, en de Vereniging van Huurders Heijplaat, de VHH. Doordat op een gegeven moment er niet genoeg kadervrijwilligers waren om beide verenigingen draaiend te houden en er toch vaak dezelfde agenda was, zijn de besturen van beide vereniging als het ware gefuseerd.
De vereniging schreef 1 maal per jaar een ledenvergadering uit waarin verantwoording werd afgelegd naar de leden. De jaarvergadering bestond uit twee delen. Een deel voor de VWH en een deel voor de VHH. Inwoners van Heijplaat waren automatisch lid van de vereniging. Dat was zo geregeld omdat het bijzonder omslachtig en tijdrovend was om lidmaatschapsgeld te innen.

De voorzitter van de verenigingen was Piet Boukes, een oud gediende en een slimme vos. Hij werkte als personeelsmedewerker bij de RDM. Piet ging studeren toen hij bestuurslid werd van de VWH en de VHH om meer van de materie te kunnen begrijpen. Hij was een geducht tegenstander in discussies met Gemeente en Woonbron. Hij werkte op eenzame hoogte en wist heel goed wat hij deed bijna iedereen had veel respect voor hem. Door zijn enorme inzet voor de leefbaarheid op het dorp verdient hij zonder meer een aparte vermelding in dit bericht. In 2009 legde Piet de voorzittershamer neer. Hieronder zijn laatste persoonlijke bericht in de Wijkberichten die toen nog regelmatig deur aan deur verspreid werden op het dorp. April2009:

Bewoners van Heijplaat
Zoals jullie op de jaarvergadering al hebben kunnen horen, heb ik besloten mij als voorzitter van het bestuur niet meer verkiesbaar te stellen. Dit besluit heb ik met weemoed en een beetje verdriet moeten nemen. Gedurende ruim 31 jaar heb ik dit werk met volle inzet en veel plezier gedaan en het kost de nodige moeite om nu die taak neer te leggen. Aanvankelijk had ik het bestuur toegezegd nog een jaar aan te blijven, hoewel mijn leeftijd (80 jaar) en mijn gezondheid dit eigenlijk niet mogelijk maakte. Toen op de jaarvergadering bleek dat één bewoner zich voor een bestuursfunctie en een bewoner zich verkiesbaar stelde voor de functie van voorzitter, ben ik op mijn aanvankelijke toezegging teruggekomen en mij niet meer verkiesbaar gesteld. Hoewel dit besluit als een verrassing kwam, is dit besluit door het bestuur en de ledenvergadering met begrip ontvangen. Na ruim 31 jaar soms keihard werken wordt mij een rustiger bestaan gegund.
Alle bewoners van Heijplaat wil ik danken voor het in mij gestelde vertrouwen en wens het nu zittende bestuur en alle bewoners van de wijk het allerbeste toe, in de overtuiging dat het zonder Piet ook zal lukken.
Nogmaals bewoners en bestuur bedankt voor alle vriendschap en vertrouwen in de achterliggende periode en veel succes gewenst voor de toekomst.
Piet Boukesmogelijkheden en zonder structurele ondersteuning haar werkzaamheden voort te zetten.

De VWH werd ondersteund vanuit Charlois Welzijn met opbouwwerkers en een secretaresse. De vereniging was gehuisvest in een ruim kantoor in het Wijkcentrum dat op de hoek Courzandseweg /Victorieuxstraat stond.

Wijkcentrum febr. 2007

De lijnen in het dorp waren kort en er was structureel overleg met de Deelgemeente en corporatie Woonbron. Uit zeer betrouwbare bron weten we dat Piet ook korte lijntjes had met het Havenbedrijf Rotterdam.

Er was een vereniging van eigenaren VEH, waarin de huiseigenaren op Heijplaat verenigd waren. Deze vereniging kwam alleen bij elkaar als het echt nodig was. Deze club was bijvoorbeeld bijzonder actief als het ging om het meedenken over de toekomst van het dorp. Al voordat de herstructurering van start ging hadden zij al de zaak op een rij staan en verwerkt in Plan Kolibrie.

Verder had de VEH regelmatig informeel overleg met de VWH. De lijntjes op het dorp waren bijzonder kort.

Dan was er ook nog regelmatig een verenigingsoverleg en dat was niet overbodig. Er waren veel verenigingen op Heijplaat. In de RDM tijd was dat allemaal geen probleem. De RDM was de grote sponsor en faciliteerde en coördineerde de gang van zaken op het dorp en daar hoorde ook de vrijetijdsbesteding van de bewoners bij. We overdrijven niet als we hier stellen dat er meer dan 20 clubjes en verenigingen waren op het dorp. Toen de RDM stopte werd het voortbestaan voor veel clubjes erg lastig. De automatische sponsoring viel weg, evenals de accommodatie en andere faciliteiten. De grote en reguliere vereniging bleven overeind maar moesten vechten voor hun bestaan. Daarnaast was er geen centrale coördinatie meer voor dorpsevenementen zoals Koninginnedag en samenwerking tussen de diverse verenigingen was niet altijd vanzelfsprekend, dus werd er een verenigingsoverleg in het leven geroepen. Dat overleg werd uitgeschreven en voorgezeten door de deelgemeente Charlois.

Tot slot waren er meerdere inwoners lid van de deelraad van de deelgemeente Charlois, dus er waren ook korte lijntjes naar de lokale politiek. Een grote handicap was dat niet iedereen met elkaar door één deur kon. Een andere handicap was om als buitenstaander te begrijpen hoe de organisaties in elkaar staken en hoe de hazen liepen en wie wat vertegenwoordigde. Heijplaat was voor de Heijplaters en buitenstaanders was vreemd volk dat zich eerst diende te bewijzen.

GROTE VERANDERING DOOR DE HERSTRUCTURERING

In april 2005 was de eerste brainstormsessie waarbij “vreemd” volk aanschoof om mee te praten over de toekomst van Heijplaat. Hieronder een diaserie van die dag. Heijplaat kreeg te maken met de druk van de veranderingen, instroom van mensen van buitenaf die mee gingen praten en daarmee ontstond een andere agenda en insteek in de overleggen. Hieronder een aantal foto’s van een eerst serieuze brainstormsessie in de van Nelle Fabriek

Er veranderde in eerste instantie direct niet zo veel. Veel inwoners van het dorp moesten eerst eens zien wat er allemaal ging veranderen, want er was in het verleden al zo veel beloofd. Maar al snel werd duidelijk dat een aantal accommodaties, in een enkel geval eigendom van de vereniging, binnen de herstructurering moesten verdwijnen om plaats te maken voor nieuwbouw. En er vestigde zich allerlei buitenstaanders in het dorp en op het RDM terrein.

Een daarvan die nieuwkomers was Nico Prins, artiest en verhalenverteller, die als eerste antileegstand bewoner een woning betrok in de Ampenanstraat.

Ampenanstraat 28 2005

Hij begeleidde op verzoek van de deelgemeente de gang van zaken rond jongerensociëteit de Kolk en Chill-Inn. Ook organiseerde hij al snel een door Woonbron gesponsorde bijeenkomst in de tuin van het wijkcentrum om alle actieve inwoners uit het dorp in een informele zetting rond de tafel te krijgen. Hij zorgde voor een leuke aankleding achter in de tuin van het Wijkcentrum en er was muziek en lekker eten en drinken. Als nieuwkomer benadrukte hij die middag de noodzaak van een brede gemeenschappelijke gedragen vertegenwoordiging van het dorp die namens de inwoners van het dorp als gesprekspartner kon optreden in de overleggen en plannenmakerijen met alle stakeholders in de herstructurering.

Kort daarna kwamen de eerste bewoners van de toekomstige woongemeenschap de Gigant in de Courzandseweg wonen. Ze woonden daar in afwachting van de verbouwing van de Gigant, maar konden vast werken aan de organisatie van de woongemeenschap zoals Woonbron dat wilde voor invulling van de Gigant. Dat pand moest een “open deur” hebben voor Heijplaat en er moest een invulling komen voor de gemeenschappelijke ruimte op de zolder van het pand.

Deze partijen schoven op een gegeven moment aan in het verenigingsoverleg en vooral Nico mengde zich in verenigingsleven op Heijplaat. De voordeur van met zorg ingerichte Ampenanstraat 28 stond altijd open, de koffie was bruin, het bier stond koud en al snel werden er regelmatig activiteiten georganiseerd in en vanuit het pand. Dat was ff wennen voor de Heijplaters.

Voor de verenigingen werden de tijden steeds lastiger. Het Wijkcentrum, het pand van de Buurtvereniging, de speeltuin, de gymzaal en de supermarkt van Koster en Dochters zouden verdwijnen. In plaats daarvan zou er een clustervoorziening terugkomen waar de vereniging in de toekomst onder één dak met elkaar moesten samenwerken.

Dat alles zorgde dat de sfeer totaal veranderde. Alles en iedereen had er een eigen mening over en niet iedereen werd er vrolijk van.

Kort daarop volgde er al snel wisseling van de wacht en er kwam een andere gebiedsmanager vanuit de Deelgemeente en er werden reorganisaties bij Charlois Welzijn aangekondigd, waardoor de continuïteit van de verenigingsoverleggen ook nog eens onder druk kwam te staan.

In de herstructurering van de wijk werd het Wijkcentrum als eerste gesloopt. Het pand moest plaats maken voor de uitbreiding van de Wijde Blick. De VWH verhuisde naar de Alcorstraat 29, een tijdelijke huisvesting totdat de geplande Clustervoorziening op het voormalige platensorteerterrein klaar zou zijn. Met het verdwijnen van het Wijkcentrum verloor het verenigingsoverleg zijn vertrouwde plek en het werd nu voor iedereen die deelnam aan dat overleg overduidelijk dat zaken echt gingen veranderen en dat hun inbreng als individuele vereniging steeds minder serieus genomen werd.

ROERIGE TIJDEN

In 2009 veranderde ook na 31 jaar het bestuur en daarmee de manier van werken van de VWH. De nieuwe voorzitter werd Nico Prins. Hij was in het jaar daarvoor benaderd door één van de deelraadsleden van de deelgemeente Charlois die op Heijplaat woonde met de vraag of hij de taak van voorzitter van die club op zich wilde nemen. Aanvankelijk heeft Nico toegezegd de functie van Piet Boukes over te willen nemen op voorwaarde dat er een tweede man of vrouw bereid zou zijn die functie met hem te delen. Er veranderde op dat moment heel veel op het dorp en de VWH speelde een belangrijke rol in de bewonersvertegenwoordiging in allerlei overleggen. Daarnaast was Nico nog steeds een “buitenstaander”, hetgeen als bezwaar zou kunnen zijn om hem te accepteren in die belangrijke positie. Er werd toegezegd dat de tweede man wel gevonden zou worden, er stonden nog tientallen namen op het lijstje van personen die benaderd zouden worden. Maar er was weinig animo. Na dat eerste gesprek hoorde Nico niets meer totdat hij hoorde dat hij ondanks zijn afwezigheid (vakantie) op de jaarvergadering gekozen was tot nieuwe voorzitter van de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat. Terugkijkend denkt Nico wel eens dat hij de enige was waarvan Piet Boukes zou accepteren dat hij het stokje van hem overnam.

Op aandringen van de bewoners werd het platform Heijplaat Vitaal ingesteld. In dit platform kwamen alle partijen binnen de herstructurering maandelijks bijeen om de voortgang in de herstructurering te bespreken, ideeën te opperen en plannen te presenteren. Binnen dit overleg zijn van te voren duidelijke spelregels afgesproken met elkaar. Zo werd er een onafhankelijk voorzitter aangesteld. Deelname aan het overleg kon op persoonlijke titel, maar ook als vertegenwoordiger van een vereniging of club inwoners. Echter om de voortgang te bewaken en te voorkomen dat elke keer zaken uitgebreid uitgelegd moesten worden, kon niet iedereen zomaar op elk gewenst moment aanschuiven. Dat moest op voordracht en nieuwe deelnemers dienden “ingepraat”te zijn zodat ze een zekere mate van dossierkennis hadden. Voor veel bewoners was het een zware opgave. In de loop van de tijd haakten ook veel bewoners af vanwege traagheid in de besluitvorming, constante verandering van planning en plannen bij de stakeholders en ze hadden het gevoel dat er toch niet echt naar ze geluisterd werd. Die ten gevolge dunde het aantal bewoners dat deelnam aan het overleg sterk uit en op den duur werd ook regelmatig de hand gelicht met de afgesproken regels om toch maar bewoners aan de overlegtafel te houden.

De Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat heeft in de jaren door een behoorlijk kluif gehad om zelf bij te blijven,maar ook om de inwoners van Heijplaat betrokken te houden bij de ontwikkelingen. Er waren met de professionals wel samenwerkingsovereenkomsten gesloten en afsprakenkaders gemaakt om spelregels vast te stellen, maar de bewoners zijn zelf nooit betrokken geweest bij het samenstellen van die afspraken en uiteindelijk was er voor de bewoners onvoldoende ruimte en te weinig faciliteiten ( toegang tot kennis en budget ) om als volwaardig partner mee te kunnen blijven praten. Toen dit ter sprake werd gebracht binnen Vitaal, gingen de stakeholders op een hardnekkige manier in de verdediging. Bewoners wilden veranderingen in de manier van werken, overleg en besluitvorming en waren hard op zoek naar een kantelpunt om echt maatschappelijk verantwoord te ontwikkelen en grensoverschrijdend te zijn als het gaat om duurzaam ontwikkelen. Walk your talk werd er eigenlijk door ze gezegd, maar de stakeholders wilden niet afwijken van het pad dat altijd gevolgd werd als het ging om werken met bewoners. De bewoners hebben met de “geleerde Lessen” uit het IKS traject het gelijk aan hun zijde gekregen en zij hebben als enige partij een visie weten te presenteren en zaten op het punt om een eigen energie maatschappij voor en door bewoners op te zetten. Helaas is bijna hetzelfde resultaat als helemaal niet.

In 2016 kwam de klad er echt in. De nieuwbouw was van start gegaan en diverse stakeholders vonden dat het moment om af te haken. Het Havenbedrijf gaf te kennen dat de herstructurering van het dorp wat hen aanging klaar was en Woonbron was blij dat ze van het verhaal af ware. Omdat zij niet meer gingen bouwen, hebben ze ook de twee functionarissen die Heijplaat en de herstructurering in hun portefeuille hadden, ontslagen en de deelgemeente was door reorganisatie ook van structuur veranderd. Dossierkennis was daarmee weg bij de stakeholders en de bewoners konden hoog of laag springen, maar niemand was nog geïnteresseerd in afspraken over bijvoorbeeld een voorzieningencluster dat er nooit gekomen is.

2016/2017 kwam er duidelijkheid. Door een herijking van de gebruikelijk ondersteuning vanuit de gemeente voor bewonersorganisaties, werd het voor de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat lastig om hun werk voort te zetten. De nieuwe regeling zorgde dat de vereniging voor elke activiteit apart subsidie zou aanvragen en het leek erop dat tijdens arbeidstherapie voor het ambtenarenapparaat, opgelegd door de stedelijk bestuur van Rotterdam een fijne bezigheidstherapie was uitgedacht voor de Vereniging van Wijkbewoners op Heijplaat. De VWH heeft daarop de handdoek in de ring gegooid. Na jarenlang vechten tegen de bierkaai werd voor de vereniging duidelijk dat ze nooit de kans hebben gekregen om als volwaardig partner mee te praten over de herstructurering van hun dorp. Zij werden niet echt serieus genomen, ondanks dat een groot deel van het bestuur bestond uit HBO opgeleide mensen. Er zat een te groot verschil tussen de systeem en de leefwereld en de systeemwereld blijkt nog niet klaar te zijn voor een samenleving waarin de bewoners echt meepraten en meebeslissen over de manier waarop hun leefomgeving wordt ingericht.
Met het stoppen van de VWH zijn ook alle reguliere overleggen met daarin een gekozen afvaardiging van de bewoners en stakeholders in het slop geraakt.

Een tweede, en wellicht nog grotere, makke in het verhaal, is dat bewoners nooit slim genoeg waren om met elkaar één front te vormen. Meer dan eens heeft de VWH een poging gedaan om met actieve bewoners aan tafel te gaan in een poging een gemeenschappelijke standpunt te formuleren over de gang van zaken. Er was echter altijd wel één bewoner aan de vergadertafel van Vitaal die het algemeen belang voor het dorp als geheel op losse onderwerpen wist te ondermijnen door gebrek aan een totaal overzicht van alle dossiers bij elkaar. Op die manier kregen de professionele stakeholders keer op keer de kans het aloude spelletje te spelen van verdeel en heers.

Er is nog een zwakke poging gedaan om een nieuwe samenwerkingsovereenkomst SOK 3 op te zetten. Dat was de laatste opdracht voor de onafhankelijk voorzitter van Vitaal. De VWH was daar zeer op tegen omdat zij een dispuut hadden met de andere partners over SOK2 en een door hen nooit ondertekend bijbehorend addendum. Dat dispuut is tot op de dag van vandaag nooit opgelost. In de ogen van de andere stakeholders hun ogen was het makkelijker om daaraan voorbij te gaan en een nieuwe Samenwerking Overeenkomst in het leven te roepen. Natuurlijk waren er wel weer welwillende bewoners te vinden die het wel interessant vonden om over een nieuwe Samenwerkingsvorm mee te denken, maar die overeenkomst is nooit van de grond gekomen.

HUIDIGE VORM VAN ORGANISATIE VAN DE BEWONERS

De herstructurering lijkt een beetje op zijn eind te lopen. Er wordt hard gewerkt het realiseren van de laatste fase van de nieuwbouw. De verkoop van de nieuwe woningen loopt goed, dus niemand maakt zich nog zorgen over een herstructurering.
De VWH is gesneuveld in de strijd, maar daar ligt niemand wakker van. Ook het verenigingsoverleg bestaat niet meer, maar er zijn ook niet zoveel verenigingen meer over. Daarnaast hebben de mensen die echt veel uren hebben besteed aan het meedenken in de herstructurering de handdoek in de ring gegooid of zijn verhuisd mede uit teleurstellingen over de behaalde resultaten ten opzichte van de ambities in het begin van het verhaal.
Over de vereniging van eigenaren is weinig nieuws te melden, maar dat kan elk moment veranderen omdat de hoeveelheid huiseigenaren op Heijplaat explosief is gegroeid omdat heel de nieuwbouwwijk uit koophuizen bestaat.

Het is op dit moment de nieuwe instroom in het dorp die zich organiseert en de touwtjes in handen neemt. Zij verenigden zich en richtten stichting Wijplaat op met een driekoppig bestuur dat bestaat uit nieuwe Heijplaters die niet gehinderd door grote dossier kennis of afspraken die in het verleden gemaakt zijn aan de slag gaan. Zij hebben niet de verplichting om zich in een ledenvergadering te verantwoorden tegenover de inwoners van het dorp en worden gefaciliteerd door de gebiedscommissie die nu geen last meer schijnt te hebben van de bezuinigingsopdracht die ze kregen vanuit het stadhuis aan de Coolsingel. Wijplaat bestaat en is regelmatig in gesprek met partijen voor zover nodig en dekt in elk geval voor de overheid de participatieopdracht af omdat die rustig kan zeggen dat ze regelmatig in overleg zijn met de bewoners van het dorp. Zo is wat dat betreft de rust weergekeerd zoals men dat maar al te graag ziet. De lastige dossiers worden aangepakt door themateams uit het dorp onder de paraplu van stichting Wijplaat. Zij houden communiceren via sociale media als facebook en www.heijplaatonline.nl om iedereen op de hoogte te houden van de gang van zaken. Vier keer per jaar brengt Wijplaat een glossy uit, genaamd Heijplaat Post, dat in de wijk deur aan deur wordt verspreid.

Slechts in rondschrijven en verslaglegging vanuit de gemeente vinden we af en toe terug dat er een vereniging is die als afgevaardigde van de wijkbewoners overlegd met allerlei instanties over de belangen van de bewoners van Heijplaat.

ie clustervoorziening is er nooit gekomen en de VWH is eind 2016 gestopt met haar activiteiten omdat de structurele subsidie gestopt werd en de VWH geen kans zag binnen de resterende mogelijkheden en zonder structurele ondersteuning haar werkzaamheden voort te zetten.

Stichting duurzaam Heijplaat

In de afgelopen jaren hield de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat (VWH) zich actief bezig met het verhaal rond de duurzame ontwikkeling op Heijplaat. Met ingang van 1 januari 2017 stopte de VWH noodgedwongen haar activiteiten omdat het stedelijk bestuur een structurele verandering in de bewoners participatie voor stond. De subsidies van de bewonersverenigingen werden herzien en/of ingetrokken, waardoor de VWH geen kans meer zag haar werkzaamheden als vertegenwoordiging van de bewoners binnen de overleggen betreffende de herstructurering nog langer uit te voeren.
Het is echter van belang om de opgedane kennis en dossieropbouw over de herstructurering van het dorp en met name de duurzame ontwikkelingen daarin, veilig te stellen en de dossiers voor iedereen toegankelijk te houden. Verder moet er een aanspreekpunt blijven als het gaat om vragen over opgedane kennis en geleerde lessen. Uit serieus onderzoek van de Hoge School Rotterdam is gebleken dat kennis en inzicht rond duurzaam ontwikkelen met name binnen de groep bewoners die continu actief bij de herstructurering betrokken waren, gegroeid is. Met name zij hebben meer geleerd en zich de materie eigen gemaakt dan de functionarissen uit het professionele circuit.
Zie PDF 

Daarom is vanuit de VWH stichting Duurzaam Heijplaat in het leven geroepen.

De stichting heeft als doel het stimuleren van bewustzijn en het communiceren over duurzame ontwikkelingen op Heijplaat. Het vergroten van het denkraam over duurzaamheid is en blijft van belang omdat duurzaamheid geen bestaande wetenschap is, maar een zoektocht die we gezamenlijk moeten doen. Langzaam moeten we met z’n allen ontdekken wat het inhoudt willen we echt integraal duurzaam kunnen ontwikkelen.

Hiervoor maakt de stichting gebruik van deze website

Een aantal bewoners van Heijplaat hebben hun inzichten vastgelegd in het document Groot Heijplaat, een duurzame weg naar 2035. klik hieronder voor de pdf

Home

Heijplaat is een echt Rotterdams haven dorp. Het oude vooroorlogse dorp heeft samen met de RDM en de Quarantaine Inrichting de status beschermd stadsgezicht. Heijplaat is ongeveer 100 jaar geleden gebouwd door de gebroeders Baanders van de Amsterdamse school. Zij kregen de opdracht van de toenmalige scheepsbouwer RDM om in het buitendijkse gebied tussen Charlois en Pernis een dorp te bouwen voor een deel van hun werknemers.
Rotterdam is echter een stad van verandering in een wereld van verandering. Het dorpje Heijplaat, gebouwd in Zuid Hollands polderlandschap, wordt nog geen 55 jaar na ontstaan ingeklemd tussen grote havens. Weer 50 jaar verder zijn Heijplaat en de huidige RDM onderdeel van de Stadshavens en ondergaan samen met het Vierhavengebied aan de overkant van de Nieuwe Maas een complete herstructurering of gebiedstransitie

Lees hier meer over NIEUWBOUW OP HET DORP

  • Heijplaat.com ging in 2006 online. Het is een site zonder commercieel belang. Het is een initiatief van bewoners en wordt onderhouden door bewoners van het dorp.
  • Heijplaat.com doet o.a. verslag over het verloop van de gebiedstransitie van het gebied en de gevolgen die de verandering met zich meebrengen voor de inwoners van het dorp. 
  • Historisch Heijplaat laat zien hoe het is en hoe het was op het dorp.
  • Heijplaat.com geeft inzicht in projecten en de inbreng van verschillende partijen in de duurzame ambities en ontwikkelingen binnen de gebiedstransitie.
  • Heijplaat.com werd in 2018 tussen de 2259 en 5831 keer per maand bezocht. De redactie biedt iedereen de gelegenheid nieuwtjes te plaatsen die betrekking hebben op het gebied en geen puur commercieel doel dienen.

WAT MAAKT HET DORP ZO BIJZONDER :

  • Karakteristieke architectuur met bijzondere details op het oude dorp, kleine straatjes en pleintjes met veel groen zorgen voor een rustieke sfeer. De bouw van het nieuwe dorp met zo’n 170 woningen moet qua sfeer en uitstraling aansluiten op het oude dorp. Uniek is de ligging buitendijks. Heijplaat is samen met de RDM een fraai stuk industrieel erfgoed uit de vorige eeuw. Heijplaat wordt ook wel het verborgen geheim van Rotterdam genoemd.
  • de bijna serene rust op het dorp contrasteert met de dynamiek en de bedrijvigheid van de Rotterdamse havens in de directe omgeving. klik hier
  • De rol en de betrokkenheid van de bewoners bij de gebiedstransitie van Groot Heijplaat. Veel professionele partijen spelen een rol in de veranderingen. Helaas is er geen centraal plan van aanpak of doelgericht management. De bewoners participeren van meet af aan in het proces. Zij dachten mee en voerden ellenlang en oeverloos overleg met alle partijen. De voormalige Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat ontwikkelden een visie naar aanleiding van afspraken en beleidsdoelen van instanties als gemeente, deelgemeente, havenbedrijf, woningbouwcorporatie Woobron en Eneco. De ambities waren er wel bij alle partijen, de ambities zijn uitgewerkt in afspraken kaders en mooie beleidsstukken, maar de uitvoering bleef uit en het enthousiasme verdween als sneeuw voor de zon.
    open PDF voor visie wijkbewoners

Dat en nog veel meer maakt Heijplaat tot een bijzondere en interessante plek.

Verder is Heijplaat een fijne plek om te wonen voor hen die er tegen kunnen om midden in het bonkend hart van de wereldeconomie te leven.

De redactie wenst u veel plezier met het browsen op deze site. Heeft u iets op- of aan te merken of toe te voegen aan de site, dan is er een blog waarin u de gelegenheid heeft uw hart te luchten. Heeft u iets voor de blog, stuur dan ook tegelijkertijd een mailtje naar info@heijplaat.com

Rotterdamse Havens

Heijplaat is een echt havendorp, omringd door grote en kleinere havens. Vlieg eens over de Rotterdamse havens om een idee te krijgen waar we het over hebben als we spreken over de haven van Rotterdam. Zoek Heijplaat eens op tussen de havens en je krijgt een goed idee van de ligging van het dorp. Het havenbedrijf heeft hier een mooie tool voor ontworpen.

lekker vanuit je luie stoel, liefst met een groot scherm. Klik hier

Brandende kwesties

Brandende kwesties

Binnen de herstructurering van het dorp en de ontwikkelingen in het gebied zijn er een aantal terugkerende onderwerpen van discussie tussen partijen die meedenken over en meewerken aan het (her)ontwikkelen van Heijplaat als een duurzaam dorp.
Omdat het hier gaat om essentiële vraagstukken binnen de duurzame ontwikkeling van stad en havens, is het geen afgerond verhaal en dat zal het voorlopig ook niet worden omdat een kantelpunt in duurzame ontwikkelen in Rotterdam en de Rotterdamse havens nog steeds niet in zicht is.

Het gaat hier om onderwerpen die te maken hebben met (in willekeurige volgorde) :

  1. geluidshinder
  2. stank
  3. vliegen
  4. veiligheid
  5. voorzieningen
  6. bewonersparticipatie
  7. kennisagenda

Dagboek duurzaam ontwikkelen

journaal duurzame ontwikkeling

Na bijna 14 jaar intensief bezig te zijn geweest met de herstructurering van Heijplaat/RDM, ga ik de balans opmaken wat deze bezigheid heeft betekend in mijn duurzaam denken.
Ik woon inmiddels op Heijplaat na lang anti leegstand te hebben mogen bivakkeren op het dorp. Die woningen zijn ondertussen gesloopt en voor mij was het de vraag of ik op Heijplaat zou blijven wonen of zou vertrekken van het dorp. Ik koos voor het laatste en betrok een huurhuisje in het oude dorp. Ik moest wel downsizen, heb helaas veel moeten weggooien maar wat wil je, ik moest terug van drie vijfkamerwoningen naar een kleine driekamer woning. Dit is alweer een paar jaar terug.
Wat hebben al die jaren eigenlijk opgeleverd? Helaas, ik ben er niet rijk van geworden. Een aantal mensen wist te vertellen dat ik m’n zakken heb lopen vullen met allerhande projecten, maar dan vraag ik me af waarom ik dan samen met mijn partner qua inkomen onder de grens zit om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. Ik heb er wel veel van geleerd en ervaren hoe het is om met grote instanties en organisaties te werken in de herontwikkeling van het dorp. Ik heb geleerd wat het woord waard is van gemeente, woningbouwcorporaties en het Rotterdam Havenbedrijf. Daarnaast heb ik gezien hoe die instanties omgaan met de duurzame ontwikkeling van de wereld. Achteraf gezien kan ik zeggen dat ik veel tijd heb verdaan, want het resultaat is bedroevend slecht. Voor mezelf vind ik dat “jammer maar helaas”, als ik echter naar het grote plaatje kijk en zie dat met mij vele mensen in dienst van die instanties een onnoemlijk aantal uren in dit dossier gestoken hebben, vind ik het een grof schandaal dat er zo kwistig wordt omgesprongen met de tot ons ter beschikking staande middelen die veelal komen uit de opbrengst van het door u en mij betaalde belastinggeld. Het allerergst is dat men er niet van wil leren en dat is toch de eerste vereiste als het gaat om duurzaam ontwikkelen, want dat houdt in dat het anders moet dan dat we tot nu toe gedaan hebben.
Ik schrijf deze pagina als begin van dit journaal op vrijdag 13 juli 2018.

Belangrijke telefoonnummers en adressen

DCMR Milieudienst Rijnmond
Parallelweg 1
3112 NA Schiedam
Telefoon: 010 246 80 00
Voor milieumeldingen kunt u gebruik maken van ons meldformulier of 24 uur per dag onze meldkamer bellen: 0888 333 555.

Deelgemeente Charlois
Annie M.G. Smidtplein 16
3083 NZ Rotterdam
tel 14 010

Gemeente Rotterdam
servicenummer 14010 maandag t/m vrijdag van 8.00 uur tot 20.00 uur
zaterdag 9.00 tot 17.00 uur
Wilt u iets regelen met de gemeente of aanvragen? Kijk dan eerst op Mijn Loket.

Woonbron
Spreekuur Woonbron wijkpost Heijplaat
Streefkerkstraat 16
maandag t/m donderdag: 09.00 – 09.30 uur
tel. 088-9660000 of www.Woonbron.nl.

Stakeholders

De stakeholders die actief waren tijdens de herstructurering van het dorp waren:

Woningcorporatie Woonbron als initiatiefnemer
Gemeente Rotterdam
Deelgemeente Charlois
Havenbedrijf Rotterdam
Eneco
Stedin
Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat

ondertekenen van eerste samenwerkingsovereenkomst in 2011.vlnr Woonbron, Havenbedrijf, Gemeente, Deelgemeente

Bakker

Community Driven

De redactie van Heijplaat.com geeft serieus geïnteresseerden de ruimte om een stukje van deze site in te vullen of te beheren. Ook is op bijna elk bericht de gelegenheid om te reageren. Zo kan aanvullende informatie verstrekt worden, er kunnen kanttekeningen geplaatst worden of vragen gesteld worden. Alles wat een aanvulling is op de informatie die we via de site over Heijplaat verstrekken is welkom.

De opzet van de site is om een goed beeld te scheppen en te laten zien wat Heijplaat was en wat Heijplaat is. Heijplaat is een dorp met een bijzondere geschiedenis en het ligt op een bijzondere plek, dus er is veel interessants te vertellen over het dorp.

Wilt u een bericht, pagina of een category beheren die echt een aanvulling is voor de site, dan kunt u toegang krijgen tot het besturingsprogramma zodat u naar eigen inzicht kunt invullen. Uw mogelijkheden blijven wel beperkt tot het beheer van een specifiek stuk dat aan u toegewezen wordt, het frame van de site blijft wat het is, daar kunt u niets aan veranderen. Uw naam wordt automatisch geplaatst bij elk bericht dat van uw hand komt.

Ook voor de verenigingen op Heijplaat is er de mogelijkheid om een eigen pagina te krijgen. Natuurlijk kunt u ook uw berichten inzenden, dan plaatsen wij zo snel mogelijk.

Voor actualiteiten of oproepen en berichtgeving die volgende maand niet meer relevant zijn verwijzen we u door naar www.heijplaatonline of facebook pagina’s, tenzij het echt belangrijke items zijn die blijvende impact hebben op de leefbaarheid of de sfeer op het dorp. Zo blijven we wel bijvoorbeeld de activiteiten in de Heijsehaven zoveel mogelijk doorgeven.

Reacties op de blogs en de berichten worden niet automatisch geplaatst als u ze instuurt. De berichten komen bij de beheerder terecht, deze zal te alle tijden het bericht controleren, pas dan worden ze zichtbaar voor iedereen. Daarnaast houdt de beheerder het recht om berichten niet te plaatsen als ze niet passend zijn. U krijgt in elk geval altijd een reactie.

Zijn er zaken die u mist op deze site, dan horen we dat ook graag. U kunt regeren op een bericht of contact opnemen door een mail te sturen naar info@heijplaat.com

Overlegstructuur

Binnen de herstructurering was gezien het aantal stakeholders en de verschillende belangen die de stakeholders hadden, de overlegstructuur bijzonder belangrijk. In de eerste jaren was er geen overleg onderling en dat resulteerde in dat er niets gebeurde of van de grond kwam, tenzij één van de stakeholders de volledige verantwoordelijkheid op zich nam voor een project of en idee of een plan.

Dit was een doorn in het oog van de bewoners die opliepen tegen een muur van machtige stakeholders die onderling niets afstemde waardoor er voor het dorp ook niets van de grond kwam. Op aandringen van de bewoners is er een gezamenlijk platform gekomen waar alle partijen zitting hadden, inclusief de bewoners.

Er werd overlegd op topniveau, het zg. Platform overleg, waarin de directieleden en wethouders een aantal keer par jaar bij elkaar kwamen.

Er was

Er was Heijplaat Vitaal

Er was leefbaarheid en beheer

Er was een bewoneroverleg

Geleerde lessen IKS

Het enige project dat vooraf verbonden werd aan het IKS traject was een onderzoek naar de resultaten. Dit onderzoek werd gedaan door de Hoge School Rotterdam die een kennisagenda heeft samengesteld, het resultaat van het onderzoek in het kort.

error: Content is protected !!