Organisatie Bewoners

VOOR HET BEGIN VAN DE HERSTRUCTURERING

De bewoners van Heijplaat waren tot aan het begin van de herstructurering verenigd en georganiseerd in de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat, kortweg de VWH, en de Vereniging van Huurders Heijplaat, de VHH. Doordat op een gegeven moment er niet genoeg kadervrijwilligers waren om beide verenigingen draaiend te houden en er toch vaak dezelfde agenda was, zijn de besturen van beide vereniging als het ware gefuseerd.
De vereniging schreef 1 maal per jaar een ledenvergadering uit waarin verantwoording werd afgelegd naar de leden. De jaarvergadering bestond uit twee delen. Een deel voor de VWH en een deel voor de VHH. Inwoners van Heijplaat waren automatisch lid van de vereniging. Dat was zo geregeld omdat het bijzonder omslachtig en tijdrovend was om lidmaatschapsgeld te innen.

De voorzitter van de verenigingen was Piet Boukes, een oud gediende en een slimme vos. Hij werkte als personeelsmedewerker bij de RDM. Piet ging studeren toen hij bestuurslid werd van de VWH en de VHH om meer van de materie te kunnen begrijpen. Hij was een geducht tegenstander in discussies met Gemeente en Woonbron. Hij werkte op eenzame hoogte en wist heel goed wat hij deed bijna iedereen had veel respect voor hem. Door zijn enorme inzet voor de leefbaarheid op het dorp verdient hij zonder meer een aparte vermelding in dit bericht. In 2009 legde Piet de voorzittershamer neer. Hieronder zijn laatste persoonlijke bericht in de Wijkberichten die toen nog regelmatig deur aan deur verspreid werden op het dorp. April2009:

Bewoners van Heijplaat
Zoals jullie op de jaarvergadering al hebben kunnen horen, heb ik besloten mij als voorzitter van het bestuur niet meer verkiesbaar te stellen. Dit besluit heb ik met weemoed en een beetje verdriet moeten nemen. Gedurende ruim 31 jaar heb ik dit werk met volle inzet en veel plezier gedaan en het kost de nodige moeite om nu die taak neer te leggen. Aanvankelijk had ik het bestuur toegezegd nog een jaar aan te blijven, hoewel mijn leeftijd (80 jaar) en mijn gezondheid dit eigenlijk niet mogelijk maakte. Toen op de jaarvergadering bleek dat één bewoner zich voor een bestuursfunctie en een bewoner zich verkiesbaar stelde voor de functie van voorzitter, ben ik op mijn aanvankelijke toezegging teruggekomen en mij niet meer verkiesbaar gesteld. Hoewel dit besluit als een verrassing kwam, is dit besluit door het bestuur en de ledenvergadering met begrip ontvangen. Na ruim 31 jaar soms keihard werken wordt mij een rustiger bestaan gegund.
Alle bewoners van Heijplaat wil ik danken voor het in mij gestelde vertrouwen en wens het nu zittende bestuur en alle bewoners van de wijk het allerbeste toe, in de overtuiging dat het zonder Piet ook zal lukken.
Nogmaals bewoners en bestuur bedankt voor alle vriendschap en vertrouwen in de achterliggende periode en veel succes gewenst voor de toekomst.
Piet Boukesmogelijkheden en zonder structurele ondersteuning haar werkzaamheden voort te zetten.

De VWH werd ondersteund vanuit Charlois Welzijn met opbouwwerkers en een secretaresse. De vereniging was gehuisvest in een ruim kantoor in het Wijkcentrum dat op de hoek Courzandseweg /Victorieuxstraat stond.

Wijkcentrum febr. 2007

De lijnen in het dorp waren kort en er was structureel overleg met de Deelgemeente en corporatie Woonbron. Uit zeer betrouwbare bron weten we dat Piet ook korte lijntjes had met het Havenbedrijf Rotterdam.

Er was een vereniging van eigenaren VEH, waarin de huiseigenaren op Heijplaat verenigd waren. Deze vereniging kwam alleen bij elkaar als het echt nodig was. Deze club was bijvoorbeeld bijzonder actief als het ging om het meedenken over de toekomst van het dorp. Al voordat de herstructurering van start ging hadden zij al de zaak op een rij staan en verwerkt in Plan Kolibrie.

Verder had de VEH regelmatig informeel overleg met de VWH. De lijntjes op het dorp waren bijzonder kort.

Dan was er ook nog regelmatig een verenigingsoverleg en dat was niet overbodig. Er waren veel verenigingen op Heijplaat. In de RDM tijd was dat allemaal geen probleem. De RDM was de grote sponsor en faciliteerde en coördineerde de gang van zaken op het dorp en daar hoorde ook de vrijetijdsbesteding van de bewoners bij. We overdrijven niet als we hier stellen dat er meer dan 20 clubjes en verenigingen waren op het dorp. Toen de RDM stopte werd het voortbestaan voor veel clubjes erg lastig. De automatische sponsoring viel weg, evenals de accommodatie en andere faciliteiten. De grote en reguliere vereniging bleven overeind maar moesten vechten voor hun bestaan. Daarnaast was er geen centrale coördinatie meer voor dorpsevenementen zoals Koninginnedag en samenwerking tussen de diverse verenigingen was niet altijd vanzelfsprekend, dus werd er een verenigingsoverleg in het leven geroepen. Dat overleg werd uitgeschreven en voorgezeten door de deelgemeente Charlois.

Tot slot waren er meerdere inwoners lid van de deelraad van de deelgemeente Charlois, dus er waren ook korte lijntjes naar de lokale politiek. Een grote handicap was dat niet iedereen met elkaar door één deur kon. Een andere handicap was om als buitenstaander te begrijpen hoe de organisaties in elkaar staken en hoe de hazen liepen en wie wat vertegenwoordigde. Heijplaat was voor de Heijplaters en buitenstaanders was vreemd volk dat zich eerst diende te bewijzen.

GROTE VERANDERING DOOR DE HERSTRUCTURERING

In april 2005 was de eerste brainstormsessie waarbij “vreemd” volk aanschoof om mee te praten over de toekomst van Heijplaat. Hieronder een diaserie van die dag. Heijplaat kreeg te maken met de druk van de veranderingen, instroom van mensen van buitenaf die mee gingen praten en daarmee ontstond een andere agenda en insteek in de overleggen. Hieronder een aantal foto’s van een eerst serieuze brainstormsessie in de van Nelle Fabriek

Er veranderde in eerste instantie direct niet zo veel. Veel inwoners van het dorp moesten eerst eens zien wat er allemaal ging veranderen, want er was in het verleden al zo veel beloofd. Maar al snel werd duidelijk dat een aantal accommodaties, in een enkel geval eigendom van de vereniging, binnen de herstructurering moesten verdwijnen om plaats te maken voor nieuwbouw. En er vestigde zich allerlei buitenstaanders in het dorp en op het RDM terrein.

Een daarvan die nieuwkomers was Nico Prins, artiest en verhalenverteller, die als eerste antileegstand bewoner een woning betrok in de Ampenanstraat.

Ampenanstraat 28 2005

Hij begeleidde op verzoek van de deelgemeente de gang van zaken rond jongerensociëteit de Kolk en Chill-Inn. Ook organiseerde hij al snel een door Woonbron gesponsorde bijeenkomst in de tuin van het wijkcentrum om alle actieve inwoners uit het dorp in een informele zetting rond de tafel te krijgen. Hij zorgde voor een leuke aankleding achter in de tuin van het Wijkcentrum en er was muziek en lekker eten en drinken. Als nieuwkomer benadrukte hij die middag de noodzaak van een brede gemeenschappelijke gedragen vertegenwoordiging van het dorp die namens de inwoners van het dorp als gesprekspartner kon optreden in de overleggen en plannenmakerijen met alle stakeholders in de herstructurering.

Kort daarna kwamen de eerste bewoners van de toekomstige woongemeenschap de Gigant in de Courzandseweg wonen. Ze woonden daar in afwachting van de verbouwing van de Gigant, maar konden vast werken aan de organisatie van de woongemeenschap zoals Woonbron dat wilde voor invulling van de Gigant. Dat pand moest een “open deur” hebben voor Heijplaat en er moest een invulling komen voor de gemeenschappelijke ruimte op de zolder van het pand.

Deze partijen schoven op een gegeven moment aan in het verenigingsoverleg en vooral Nico mengde zich in verenigingsleven op Heijplaat. De voordeur van met zorg ingerichte Ampenanstraat 28 stond altijd open, de koffie was bruin, het bier stond koud en al snel werden er regelmatig activiteiten georganiseerd in en vanuit het pand. Dat was ff wennen voor de Heijplaters.

Voor de verenigingen werden de tijden steeds lastiger. Het Wijkcentrum, het pand van de Buurtvereniging, de speeltuin, de gymzaal en de supermarkt van Koster en Dochters zouden verdwijnen. In plaats daarvan zou er een clustervoorziening terugkomen waar de vereniging in de toekomst onder één dak met elkaar moesten samenwerken.

Dat alles zorgde dat de sfeer totaal veranderde. Alles en iedereen had er een eigen mening over en niet iedereen werd er vrolijk van.

Kort daarop volgde er al snel wisseling van de wacht en er kwam een andere gebiedsmanager vanuit de Deelgemeente en er werden reorganisaties bij Charlois Welzijn aangekondigd, waardoor de continuïteit van de verenigingsoverleggen ook nog eens onder druk kwam te staan.

In de herstructurering van de wijk werd het Wijkcentrum als eerste gesloopt. Het pand moest plaats maken voor de uitbreiding van de Wijde Blick. De VWH verhuisde naar de Alcorstraat 29, een tijdelijke huisvesting totdat de geplande Clustervoorziening op het voormalige platensorteerterrein klaar zou zijn. Met het verdwijnen van het Wijkcentrum verloor het verenigingsoverleg zijn vertrouwde plek en het werd nu voor iedereen die deelnam aan dat overleg overduidelijk dat zaken echt gingen veranderen en dat hun inbreng als individuele vereniging steeds minder serieus genomen werd.

ROERIGE TIJDEN

In 2009 veranderde ook na 31 jaar het bestuur en daarmee de manier van werken van de VWH. De nieuwe voorzitter werd Nico Prins. Hij was in het jaar daarvoor benaderd door één van de deelraadsleden van de deelgemeente Charlois die op Heijplaat woonde met de vraag of hij de taak van voorzitter van die club op zich wilde nemen. Aanvankelijk heeft Nico toegezegd de functie van Piet Boukes over te willen nemen op voorwaarde dat er een tweede man of vrouw bereid zou zijn die functie met hem te delen. Er veranderde op dat moment heel veel op het dorp en de VWH speelde een belangrijke rol in de bewonersvertegenwoordiging in allerlei overleggen. Daarnaast was Nico nog steeds een “buitenstaander”, hetgeen als bezwaar zou kunnen zijn om hem te accepteren in die belangrijke positie. Er werd toegezegd dat de tweede man wel gevonden zou worden, er stonden nog tientallen namen op het lijstje van personen die benaderd zouden worden. Maar er was weinig animo. Na dat eerste gesprek hoorde Nico niets meer totdat hij hoorde dat hij ondanks zijn afwezigheid (vakantie) op de jaarvergadering gekozen was tot nieuwe voorzitter van de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat. Terugkijkend denkt Nico wel eens dat hij de enige was waarvan Piet Boukes zou accepteren dat hij het stokje van hem overnam.

Op aandringen van de bewoners werd het platform Heijplaat Vitaal ingesteld. In dit platform kwamen alle partijen binnen de herstructurering maandelijks bijeen om de voortgang in de herstructurering te bespreken, ideeën te opperen en plannen te presenteren. Binnen dit overleg zijn van te voren duidelijke spelregels afgesproken met elkaar. Zo werd er een onafhankelijk voorzitter aangesteld. Deelname aan het overleg kon op persoonlijke titel, maar ook als vertegenwoordiger van een vereniging of club inwoners. Echter om de voortgang te bewaken en te voorkomen dat elke keer zaken uitgebreid uitgelegd moesten worden, kon niet iedereen zomaar op elk gewenst moment aanschuiven. Dat moest op voordracht en nieuwe deelnemers dienden “ingepraat”te zijn zodat ze een zekere mate van dossierkennis hadden. Voor veel bewoners was het een zware opgave. In de loop van de tijd haakten ook veel bewoners af vanwege traagheid in de besluitvorming, constante verandering van planning en plannen bij de stakeholders en ze hadden het gevoel dat er toch niet echt naar ze geluisterd werd. Die ten gevolge dunde het aantal bewoners dat deelnam aan het overleg sterk uit en op den duur werd ook regelmatig de hand gelicht met de afgesproken regels om toch maar bewoners aan de overlegtafel te houden.

De Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat heeft in de jaren door een behoorlijk kluif gehad om zelf bij te blijven,maar ook om de inwoners van Heijplaat betrokken te houden bij de ontwikkelingen. Er waren met de professionals wel samenwerkingsovereenkomsten gesloten en afsprakenkaders gemaakt om spelregels vast te stellen, maar de bewoners zijn zelf nooit betrokken geweest bij het samenstellen van die afspraken en uiteindelijk was er voor de bewoners onvoldoende ruimte en te weinig faciliteiten ( toegang tot kennis en budget ) om als volwaardig partner mee te kunnen blijven praten. Toen dit ter sprake werd gebracht binnen Vitaal, gingen de stakeholders op een hardnekkige manier in de verdediging. Bewoners wilden veranderingen in de manier van werken, overleg en besluitvorming en waren hard op zoek naar een kantelpunt om echt maatschappelijk verantwoord te ontwikkelen en grensoverschrijdend te zijn als het gaat om duurzaam ontwikkelen. Walk your talk werd er eigenlijk door ze gezegd, maar de stakeholders wilden niet afwijken van het pad dat altijd gevolgd werd als het ging om werken met bewoners. De bewoners hebben met de “geleerde Lessen” uit het IKS traject het gelijk aan hun zijde gekregen en zij hebben als enige partij een visie weten te presenteren en zaten op het punt om een eigen energie maatschappij voor en door bewoners op te zetten. Helaas is bijna hetzelfde resultaat als helemaal niet.

In 2016 kwam de klad er echt in. De nieuwbouw was van start gegaan en diverse stakeholders vonden dat het moment om af te haken. Het Havenbedrijf gaf te kennen dat de herstructurering van het dorp wat hen aanging klaar was en Woonbron was blij dat ze van het verhaal af ware. Omdat zij niet meer gingen bouwen, hebben ze ook de twee functionarissen die Heijplaat en de herstructurering in hun portefeuille hadden, ontslagen en de deelgemeente was door reorganisatie ook van structuur veranderd. Dossierkennis was daarmee weg bij de stakeholders en de bewoners konden hoog of laag springen, maar niemand was nog geïnteresseerd in afspraken over bijvoorbeeld een voorzieningencluster dat er nooit gekomen is.

2016/2017 kwam er duidelijkheid. Door een herijking van de gebruikelijk ondersteuning vanuit de gemeente voor bewonersorganisaties, werd het voor de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat lastig om hun werk voort te zetten. De nieuwe regeling zorgde dat de vereniging voor elke activiteit apart subsidie zou aanvragen en het leek erop dat tijdens arbeidstherapie voor het ambtenarenapparaat, opgelegd door de stedelijk bestuur van Rotterdam een fijne bezigheidstherapie was uitgedacht voor de Vereniging van Wijkbewoners op Heijplaat. De VWH heeft daarop de handdoek in de ring gegooid. Na jarenlang vechten tegen de bierkaai werd voor de vereniging duidelijk dat ze nooit de kans hebben gekregen om als volwaardig partner mee te praten over de herstructurering van hun dorp. Zij werden niet echt serieus genomen, ondanks dat een groot deel van het bestuur bestond uit HBO opgeleide mensen. Er zat een te groot verschil tussen de systeem en de leefwereld en de systeemwereld blijkt nog niet klaar te zijn voor een samenleving waarin de bewoners echt meepraten en meebeslissen over de manier waarop hun leefomgeving wordt ingericht.
Met het stoppen van de VWH zijn ook alle reguliere overleggen met daarin een gekozen afvaardiging van de bewoners en stakeholders in het slop geraakt.

Een tweede, en wellicht nog grotere, makke in het verhaal, is dat bewoners nooit slim genoeg waren om met elkaar één front te vormen. Meer dan eens heeft de VWH een poging gedaan om met actieve bewoners aan tafel te gaan in een poging een gemeenschappelijke standpunt te formuleren over de gang van zaken. Er was echter altijd wel één bewoner aan de vergadertafel van Vitaal die het algemeen belang voor het dorp als geheel op losse onderwerpen wist te ondermijnen door gebrek aan een totaal overzicht van alle dossiers bij elkaar. Op die manier kregen de professionele stakeholders keer op keer de kans het aloude spelletje te spelen van verdeel en heers.

Er is nog een zwakke poging gedaan om een nieuwe samenwerkingsovereenkomst SOK 3 op te zetten. Dat was de laatste opdracht voor de onafhankelijk voorzitter van Vitaal. De VWH was daar zeer op tegen omdat zij een dispuut hadden met de andere partners over SOK2 en een door hen nooit ondertekend bijbehorend addendum. Dat dispuut is tot op de dag van vandaag nooit opgelost. In de ogen van de andere stakeholders hun ogen was het makkelijker om daaraan voorbij te gaan en een nieuwe Samenwerking Overeenkomst in het leven te roepen. Natuurlijk waren er wel weer welwillende bewoners te vinden die het wel interessant vonden om over een nieuwe Samenwerkingsvorm mee te denken, maar die overeenkomst is nooit van de grond gekomen.

HUIDIGE VORM VAN ORGANISATIE VAN DE BEWONERS

De herstructurering lijkt een beetje op zijn eind te lopen. Er wordt hard gewerkt het realiseren van de laatste fase van de nieuwbouw. De verkoop van de nieuwe woningen loopt goed, dus niemand maakt zich nog zorgen over een herstructurering.
De VWH is gesneuveld in de strijd, maar daar ligt niemand wakker van. Ook het verenigingsoverleg bestaat niet meer, maar er zijn ook niet zoveel verenigingen meer over. Daarnaast hebben de mensen die echt veel uren hebben besteed aan het meedenken in de herstructurering de handdoek in de ring gegooid of zijn verhuisd mede uit teleurstellingen over de behaalde resultaten ten opzichte van de ambities in het begin van het verhaal.
Over de vereniging van eigenaren is weinig nieuws te melden, maar dat kan elk moment veranderen omdat de hoeveelheid huiseigenaren op Heijplaat explosief is gegroeid omdat heel de nieuwbouwwijk uit koophuizen bestaat.

Het is op dit moment de nieuwe instroom in het dorp die zich organiseert en de touwtjes in handen neemt. Zij verenigden zich en richtten stichting Wijplaat op met een driekoppig bestuur dat bestaat uit nieuwe Heijplaters die niet gehinderd door grote dossier kennis of afspraken die in het verleden gemaakt zijn aan de slag gaan. Zij hebben niet de verplichting om zich in een ledenvergadering te verantwoorden tegenover de inwoners van het dorp en worden gefaciliteerd door de gebiedscommissie die nu geen last meer schijnt te hebben van de bezuinigingsopdracht die ze kregen vanuit het stadhuis aan de Coolsingel. Wijplaat bestaat en is regelmatig in gesprek met partijen voor zover nodig en dekt in elk geval voor de overheid de participatieopdracht af omdat die rustig kan zeggen dat ze regelmatig in overleg zijn met de bewoners van het dorp. Zo is wat dat betreft de rust weergekeerd zoals men dat maar al te graag ziet. De lastige dossiers worden aangepakt door themateams uit het dorp onder de paraplu van stichting Wijplaat. Zij houden communiceren via sociale media als facebook en www.heijplaatonline.nl om iedereen op de hoogte te houden van de gang van zaken. Vier keer per jaar brengt Wijplaat een glossy uit, genaamd Heijplaat Post, dat in de wijk deur aan deur wordt verspreid.

Slechts in rondschrijven en verslaglegging vanuit de gemeente vinden we af en toe terug dat er een vereniging is die als afgevaardigde van de wijkbewoners overlegd met allerlei instanties over de belangen van de bewoners van Heijplaat.

ie clustervoorziening is er nooit gekomen en de VWH is eind 2016 gestopt met haar activiteiten omdat de structurele subsidie gestopt werd en de VWH geen kans zag binnen de resterende mogelijkheden en zonder structurele ondersteuning haar werkzaamheden voort te zetten.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

error: Content is protected !!