Festival Via del Mondo

IEDER KIND VERDIENT EEN KANS”.

In 2006 en 2007 haalde Nico Prins (de Verhalenman) festival Via del Mondo naar Heijplaat. Via del Mondo was een kleurrijk intercultureel festival voor kinderen door kinderen. Het was opgezet in nauwe samenwerking met Festival Mundial Tilburg, het Artiesten Belangen Centrum en mogelijk gemaakt in samenwerking met Plan en het ministerie van ontwikkelingssamenwerking. De ambassadeur van het project Via del Mondo was Hakim Traïdia, het project is ontwikkeld naar een idee van Peter de Bie.

Peter de Bie met een bakkie wakkerwordtkoffie voordat er werd opgebouwd

De opzet van project Via del Mondo was het geven van een faire kans aan kinderen uit ontwikkelingslanden. De festivals waren daar een belangrijk onderdeel van.

Kinderen uit verschillende landen werden in hun eigen plaats begeleid door professionals in het bedenken en maken van een podiumpresentatie. Daarna werden de kinderen met hun begeleiders naar Nederland gehaald om daar op diverse festivalpodia hun kunsten te vertonen. Op die manier kregen veel kids een boost in hun zelfvertrouwen en leerden ze vaardigheden om thuis een zelfstandig bestaan op te bouwen. Natuurlijk was daarbij de kennismaking met elkaar en de uitwisseling van groot belang.

De samenwerking tussen festival Mundial en het Artiesten Belangen Centrum zorgde voor een professionele zetting waarin de kinderen konden stralen. Met meerdere podia en straat-acts tijdens een uitvoering van festival Via del Mondo was er voor iedereen van alle leeftijden een hele middag gevuld met leuke, mooie, ontroerende, verrassende acts met veel aanstekelijke muziek, zang en dans in een kleurrijk en feestelijk decor. Deelnemende kinderen kwamen uit o.a. India, Filipijnen, Burkino Fasso, Kenia en Equador.

Op elke plek waar het festival draaide werd verbinding gemaakt met de lokale basisschool. Die leverde twee kinder ambassadeurs die op hun beurt gastheer of gastvrouw waren als het festival hun plaats aandeed. Aan het eind van de tournee ging dan één klas van de basisschool naar Amsterdam waar een grote slotmanifestatie was georganiseerd.

2007 op weg naar slotmanifestatie in Amsterdam

VIA DEL MONDO OP HEIJPLAAT

Fotoserie in film verwerkt. Zit geen tekst of wat dan ook bij, alleen foto’s, tekst en muziekje wordt in later stadium toegevoegd klik hier

Nico was gevraagd om iets voor het dorp te doen toen hij de sleutel kreeg van Ampenanstraat 28. Hij was daarmee de eerste antileegstand bewoner in het inmiddels gesloopte na oorlogse gedeelte van Heijplaat. Nico kwam af op de op toekomstige veranderingen op het dorp en wilde graag zijn steentje bijdragen om dat tot een succes te maken. Met zijn grote netwerk lag het realiseren van dit bijzondere festival op Heijplaat binnen zijn bereik. Festival Via del Mondo was qua opzet en organisatie geknipt voor Heijplaat. De organisatie was niet uit op een zo groot mogelijk publiek. Het was gratis toegankelijk en vooral bedoeld om voor de kids een veilig podium te creëren. Daarnaast kon Heijplaat wel een boost gebruiken, want de leefbaarheid op het dorp had in de tijd daarvoor een flinke knauw gekregen en door sloop en veranderingen zou het er niet snel beter op worden. Naar de stakeholders hanteerde Nico als motief voor het festival: “gedurende de herstructurering is het belangrijk dat je ook laat zien dat je aan het bouwen bent en niet dat je alleen komt om af te breken en te slopen.”

al met al een gezellige drukte, foto vanuit de Kolk

Bij de uitvoering van het festival waren veel vrijwilligers betrokken, 64 om precies te zijn. Hiervoor kwamen 32 vrijwilligers van buiten het dorp en 32 vrijwilligers van binnen het dorp. Binnen het dorp kregen de vrijwilligers weer een jaarlijks festijn waar naar uitgekeken kon worden en waarbij ze in de toekomst met elkaar moesten samenwerken om het te realiseren. Het was de opzet van Nico dat Heijplaat zijn eigen jaarlijkse festival zou krijgen.

TWEE SUCCESVOLLE UITVOERINGEN

In 2006 was de eerste uitvoering van Via del Mondo, een grote verrassing voor iedereen. Het festival speelde op de groenstrook tussen de Neptunisstraat en de Victorieuxstraat. Het Wijkgebouw diende als kleedkamer en rustplaats voor de kinderen en hun begeleiders. Ook werd daar de lunch geserveerd voor alle medewerkers en artiesten. De controle bij de deur was streng. Het zenuwcentrum was in het pand  Ampenanstraat 28, direct bereikbaar via een paadje vanaf het festivalterrein. In het pand zorgden vrijwilligers de hele dag door voor verse koffie en thee, dat er iets te eten en te snoepen was en dat er indien nodig een rustige plek was als iemand even rustig wilde zitten of even wilde liggen. Het was een stralend mooie dag en er kwamen over de hele dag heen iets van 1500 bezoekers die allemaal genoten van het kleurrijke spektakel.  Op de podia zagen we stralende gezichten en enthousiaste performers, achter de schermen waar flink gewerkt moest worden om veiligheid en welzijn van artiesten en gasten te waarborgen en te zorgen dat op de drie podia alles soepel verliep, zagen we ook tevreden gezichten.

eten achterin de tuin van Ampenanstraat 28

Na een lange dag voor de kinderen, organisatie en vrijwilligers, stond er voor iedereen eten klaar in de tuin van Ampenanstraat 28. Er was uitgebreid gekookt en er werd door een heel team pannenkoeken gebakken. Om in de tuin te komen en aan te schuiven moest je een speciaal pasje hebben, maar er werd niet gelet op kinderen die aanschoven om een pannenkoek mee te pikken. Een paar kinderen uit Heijplaat hadden de dag van hun leven. Er waren kinderen uit hun land van herkomst die op het festival speelden. We hebben er voor gezorgd dat zij speciaal gastheer waren voor die kinderen zonder ons er verder mee te bemoeien. De gezichtjes aan het eind van de dag spraken boekdelen. Toen alles klaar en opgeruimd was kon iedereen terugkijken op een geslaagde dag. Toen was het tijd voor het coördinatieteam om een hapje te eten en terug te kijken op de dag. Er was apart voor ze gekookt zodat ze niet de restjes bij elkaar hoefde te schrapen, maar ze kregen een behoorlijke en gezonde maaltijd voorgeschoteld. Buurvrouw Anneke was in de loop van de dag komen kijken wat die nieuwe buurman van haar nu weer allemaal aan het uitvreten was. Ze vond het zo leuk allemaal dat ze niet meer weggegaan is  en ze was op dat moment aan de afwas gegaan en zo kon ook Nico rustig aanschuiven om met de dames van de organisatie te eten en de dag door te nemen.

even een snelle nabeschouwing coördinatieteam. vlnr Nico, Noesjka, Freija

De dames maakten zich zorgen over de ploeg die zou helpen bij het afbreken van de tenten en de podia, een behoorlijk zware en niet ongevaarlijke klus. “Maar ze hebben de hele middag aan het bier gezeten en niet te weinig ook, als er iets gebeurt zijn wij wel verantwoordelijk.”  Gelukkig kon Nico ze geruststellen door ze uit te leggen hoe de werkwijze van de Heijplaters is als ze de handen uit de mouwen moeten steken. “Op de jongens van de RDM voetbal kan je bouwen. Afspraak is afspraak en karwei is karwei, ook na een potje bier en een dag plezier, daar steek ik m’n handen voor in het vuur!” waarop Heijplaat gelijk een waanzinnig compliment kreeg van de toppers van Via del Mondo. Zij organiseren per jaar meer dan tien van dit soort festivals door heel het land, maar ze hadden nergens zo’n hartelijke ontvangst gekregen als op Heijplaat waar ze de hele dag door alleen maar fijne vrijwilligers hadden gezien en meegemaakt waardoor de uitvoering van Via del Mondo op Heijplaat tot de beste behoorde in de hele reeks die ze gedaan hadden!

Het tweede jaar liep zeker ook lekker, maar was minder druk bezocht vanwege het druilerige weer met aan het eind van de dag veel wind. Er was wel meer aansluiting met andere culturele ondernemers op het dorp en de afterparty was heel erg gezellig.

HET STOKTE BIJ DE DERDE UITVOERING

Ondanks de succesvolle eerste twee edities van het festival is er geen vervolg gekomen. Voor de realisatie van het festival was natuurlijk geld nodig. Het dagbudget was variabel, dat lag aan de grootte van de groepen kids, het aantal festivals dat gerealiseerd kon worden ( hoe vaker georganiseerd, hoe lager de kosten) en ook de reis en verblijfskosten van de kinderen en hun begeleiding maakte deel uit van het nodige budget. De totaalkosten schommelde rond de halve ton voor de uitvoering zoals op Heijplaat gedaan is. De absolute voorwaarde om het festival hierheen te krijgen was dat er 15.000 euro vanuit locatie kwam. Het eerste jaar heeft Nico Stadshavens, Woonbron en de Deelgemeente benaderd of zij elk 5000 euro wilden sponsoren. Bij het eerste gesprek werd toegezegd dat het geen probleem zou vormen.

2005 eerste bespreking met alle partijen over Via Del Mondo op Heijplaat

Nico ging direct aan de slag en stond zelf garant voor het geld. Later gaf Stadshavens te kennen niet een organisatie te zijn die festivals ging organiseren en sponsoren en trok zich terug. Woonbron en de Deelgemeente pakten dat gelukkig op, maar voor Nico was het een spannende week.

Het tweede jaar was nog spannender en weer had Nico een paar slapeloze nachten omdat de deelgemeente aangaf dat ze andere prioriteiten hadden in hun beleid en dat festivals daar in de toekomst niet in zouden passen. Na veel vijven en zessen kwamen ze toch over de brug. Moeilijker was in 2007 het onderkomen voor artiesten, kleedkamers enz.  Het wijkgebouw was leeggehaald omdat het gesloopt ging worden en de sleutelbeheerder vond het onverantwoord om het pand ter beschikking te stellen. Als alternatief werd verwezen naar de Julianakerk, maar dat was te ver van het festival terrein weg. Gelukkig kon er wel gebruik gemaakt worden van pandjes aan de Ampenanstraat waarvan de inwoners ondertussen uitverhuisd waren, dat was het eerste blok dat gesloopt zou worden. Ook het pand midden op het terrein stond ondertussen leeg omdat Jongerensociëteit de Kolk was opgehouden te bestaan, dus dat vergde allemaal veel extra werk en improvisatievermogen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is tHeijplaat-06-42-1-1024x768.jpg

Voor de derde uitvoering werd er door de stakeholders gezegd dat het “Nico’s” festival was en dat hij maar zijn eigen broek op moest zien te houden. Er werd niet meer gesponsord ondanks dat iedere partij moest toegeven dat het een mooi en goed festival was dat zeker zijn doel diende. Desondanks dat deed men weer moeilijk over het budget en beschikbare ruimte, waarop Nico voor zichzelf besloot dat jaar niet weer persoonlijk  zijn nek uit te steken en persoonlijk financieel garant te gaan staan. Meermalen heeft hij duidelijk gemaakt dat het niet “zijn” festival was, maar een festival van en voor en door Heijplaat. In een veel te laat stadium belde de gemeente met de vraag, mede namens Woonbron, wat de kosten zouden zijn om het festival alsnog op Heijplaat te organiseren. Helaas was het toen al te laat om nog een goede deal te kunnen maken en kwamen de volledig kosten voor Heijplaat. Dat zou minimaal drie keer het bedrag zijn van het bod dat op tafel lag. Op de vraag of Nico echt niet nog iets kon regelen was het antwoord: “ik heb twee jaar achter elkaar alles geregeld, m’n nek uitgestoken en me een slag in de rondte gewerkt zonder er zelf een cent wijzer van te worden maar ten dienste van de ontwikkelingen die jullie als stakeholders met het dorp voor ogen hebben. Ik werk er hard aan om dat mede mogelijk te maken. Dat jullie niet snappen waarmee je bezig bent en denken dat iedereen op jullie wacht, dan sla je de plank volledig mis en ben ik in deze uitgepraat “…..en nogmaals noemde hij het bedrag dat het festival voor dat jaar zou gaan kosten voor Heijplaat. “Take it or leave it, even goede vrienden.”

AL MET AL

Nico kan terugkijken op twee mooie festivals waarin hij zag dat de gemeenschap op Heijplaat in goede samenwerking een bijzondere prestatie kan leveren en dat ze met Heijplaat een warme en gastvrije plek te bieden hebben. Vanuit Via del Mondo was er de potentie om uit te groeien naar een jaarlijks terugkerend eigen spraakmakend festival waaraan alle partijen hun medewerking hadden moeten verlenen. Dat had in grote mate bijgedragen aan de onderlinge verbondenheid van de bewoners en de stakeholders. Wat dat aangaat, in de ogen van Nico, een gemiste kans die geboden werd vanuit de creatievelingen die waren uitgenodigd en uitgedaagd, om samen met iedereen te werken aan het behoud van de bijzondere uitstraling van Heijplaat.

Follydock

Door stichting Kunsteiland.

FollyDOCK IFCR 2005 – 2006

FollyDOCK IFCR, international folly contest Rotterdam, was een internationale ontwerpwedstrijd voor kunstenaars, ontwerpers en architecten in 2005. De opdracht was om een originele folly te ontwerpen in de context van het Rotterdamse havengebied van Heijplaat. De wedstrijd werd via internet internationaal verspreid in 20 talen, o.a. in het Russisch en Japans. Er kwamen 398 inzendingen vanuit alle windstreken.

45 ontwerpen werden geselecteerd voor follyDOCK, 45 ontwerpen voor Heijplaat, een expositie in het Nederlands Architectuur Instituut ( NAi) te Rotterdam in de zomer van 2006.

FollyDOCK EXPO – 2007

FollyDOCK EXPO vond plaats in 2007, tijdens de manifestatie Rotterdam, city of architecture. Twintig follies werden gebouwd in en om Heijplaat. Architecten en kunstenaars uit Nederland, Europa en Rusland kwamen hun ontwerp bouwen, daarbij geassisteerd door een internationaal team van medewerkers en gesponsord door een groot aantal bedrijven ( zie sponsorindex). De buitenexpositie was open van 26 mei t/m 9 september en trok meer dan 20.000 bezoekers.

Beelden Collectie

Blijvende herinneringen aan follyDOCK EXPO zijn; de Container Origami bij de toegangsweg van Heijplaat en de Lampion ( New Holland folly) in de bomengroep aan de Courzandseweg. De Container Origami is officieel opgenomen in de Rotterdamse beeldencollectie.

klik hier voor meer info

Voorzieningen

In principe is Heijplaat altijd een zelfvoorzienende gemeenschap geweest. Er was een hele grote weldoener voor het dorp. Dat was de Rotterdamse Droogdok Maatschappij die veel deed om de inwoners van het dorp tevreden te houden. Dat is nog goed te zien als men door de voormalige hoofdstraat van het dorp wandelt, deze voert langs vier kerken, een aantal voormalige winkelpanden om en nabij het Alcorplein, een basisschool, de Gigant, het voormalige jonggezellenhuis met z’n gemeenschapsruimte, de muziekkoepel op het Rondoplein, het is nogal wat voor een dorp van tussen de 1000 en 2000 inwoner. Dan hebben we het nog niet eens over het aantal verenigingen en clubjes voor vertier en vermaak en hobbyisme en sportbeoefening, kortom, het was een dorp waar voor elk wat wils was, keus genoeg om je in je vrije tijd met elkaar te vermaken.

In 2004 begon de herstructurering van het dorp. Toen was er al veel veranderd sinds de RDM tijd. Veel mensen zijn na de definitieve sluiting van de werf in begin jaren ’90 verhuisd en er kwamen mensen voor terug die slechts geïnteresseerd waren in de goedkope woningen en hadden verder geen binding met het dorp of de mensen die er woonden. Dat was een gevoelige klap voor de gemeenschapszin op het dorp. Daarnaast viel de RDM weg als ondersteunende en de sturende factor voor de grote evenementen als Koninginnedag e.d. zowel financieel als coördinerend. Voor wat er in 2004 nog over was gold een beetje: ieder voor zich en God voor ons allen en iedereen was bezig om voor z’n eigen clubje het wiel uit te vinden om het hoofd boven water te houden.

Kapitaalsvernietiging

Nu het nieuwe dorp bijna klaar is en er weer nieuwe bewoners op het dorp komen wonen waardoor het dorp weer naar het oorspronkelijke inwoneraantal groeit, kunnen we de resultaten van de herstructurering bekijken en op een rij zetten wat al de inspanningen van alles en iedereen door de jaren heen heeft opgeleverd.

Afspraken en overeenkomsten

In dit bericht geven we een overzicht van gemaakte afspraken, overeenkomsten, werkplannen enz. met stakeholders en bewoners.
De bewoners zijn van meet af aan uitgenodigd om mee te praten en mee te denken over de herstructurering van het dorp en de omgeving. Hieruit vloeide voort dat er afspraken gemaakt werden en overeenkomsten werden afgesloten.

OFFICIËLE OVEREENKOMSTEN

Wat is Rotterdam Prikt

Het basisidee achter Rotterdam Prikt is het opruimen van zwerfvuil voordat het in het water van de Nieuwe Maas terecht komt om vervolgens deel uit te gaan maken van de plastic soep in de oceanen.
Daarmee draagt Rotterdam Prikt direct bij aan:
1 een schonere leefomgeving voor bewoners en gebruikers van Rotterdams gebied,
2 een betere uitstraling van de industriële omgeving, rond havens en toeristische trekpleisters,
3 voorkomen van vervuiling van de oceanen voor zover dat binnen ons bereik ligt.

Rotterdam Prikt werkt met vrijwilligers en bedrijven die structureel in hun eigen omgeving een stukje schoon te houden. Dat heeft als gevolg dat:
4 bewoners meer oog krijgen voor hun eigen omgeving (schoon, heel en veilig)
5 er binding gaat ontstaan tussen bewoners en lokale bedrijven (circulaire economie)
6 er ogen en oren komen o.a. langs oevers en kades van de havens wat toezicht en daarmee veiligheid verhoogt.

Omdat Rotterdam Prikt structurele schoonmaakacties genereert, kan
7 planmatig de stadsreiniging ontlast worden
8 nagedacht worden over een structurele beloning voor de aangesloten vrijwilligers
9 met elkaar bekeken worden hoe het schoon houden van de buitenruimte structureel aangepakt kan worden vanuit nieuw economisch denken

Rotterdam Prikt heeft met diverse pilots bewezen grote aantrekkingskracht te hebben op partijen die mee willen doen maar zelf niet het initiatief willen, durven of kunnen nemen. Omdat Stichting Duurzaam Heijplaat voornemens is om Prik acties structureel in kaart te brengen wil de stichting aantonen dat het te doen is om Rotterdam Prikt uit te laten groeien naar het met elkaar staan voor schoon, heel en veilig in de stad Rotterdam.

Hoe het begon

In 2014 leefde er binnen de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat het idee om met vrijwilligers bezig te gaan gebied Groot Heijplaat structureel te ontdoen van zwerfvuil. Vrijwilligers die structureel mee werken moest in aanmerking kunnen komen voor een vrijwilligersvergoeding zoals die wettelijk is geregeld.

“We zagen op de Waalhavenweg het zwerfvuil van de ene kant van de weg naar de andere rennen, al naar gelang de windrichting. Als het een keer echt goed had gewaaid, was het schoon. Ieder gezond denkend mens weet dan waar de troep gebleven is. Dat is structureel deel uit gaan maken van de plastic soep in de oceanen. We konden dat niet rijmen met de integrale duurzame ontwikkeling die men voor ogen had in gebied Groot Heijplaat. Zeker omdat juist de afval recycle bedrijven ter plaatse zorgden voor flink wat zwerfvuil buiten hun hekken.

Toen we het idee in de week legden in één van de overlegplatformen waar we aan deelnamen, werd ons gevraagd nog even geduld te hebben. Men was met een groot project bezig, daar zou het wellicht wel bij inpassen. Wij gaven gehoor aan dat verzoek, het verdiende het voordeel van de twijfel en we maakten pas op de plaats en beperkten ons tot een aantal gerichte prikacties die we beschouwden als een soort pilotuitvoering van ons idee. Bovendien was het broodnodig om op die plekken actie te ondernemen en de vervuilers te wijzen op de gevolgen van hun nalatigheid. De pilotuitvoering was buitengewoon geslaagd en werd verrassend enthousiast ontvangen door één van de recycle bedrijven waar we alle zwerfvuil buiten- en een stukje binnen de poorten hebben geruimd, waardoor de uitstraling van het bedrijf aanzienlijk verbeterde. Ook gaven we hen enkele tips hoe ze zwerfvuil konden voorkomen.

Toen wij later gevraagd werden mee te gaan in het project van de professionals was hun project al zover in de uitvoering dat wij alleen aan konden schuiven omdat het dan mede door de bewoners gedragen werd. Misschien dat we wel wat praktisch werk hadden kunnen doen als vrijwilliger, maar we konden niets van ons eigen idee onderbrengen in het betreffende project en zijn verder niet op het verzoek ingegaan. We waren ook teleurgesteld in onszelf dat we voor dit project ons eigen idee in de koelkast hadden gezet.

Nadat de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat opgehouden is te bestaan is het idee weer opgepakt door Stichting Duurzaam Heijplaat. Uitgaande vanuit hetzelfde principe legden ze hun plan voor aan ondernemers in de stad. Het verhaal is simpel: zwerfvuil opruimen voordat het in de rivier terecht komt langs de oevers van de rivier de Maas en de kades van de havens tussen Heijplaat/RDM en de Wilhelminapier. Ambitieus, maar volgens Stichting Duurzaam Heijplaat groot genoeg om er een goed haalbaar en structureel lopend schoonmaakproject van te maken.

foto vanuit Hotel New York richting Heijplaat/RDM

Hotel New York vond het een sympathiek idee en de argumenten steekhoudend genoeg om er mee aan de slag te gaan. Er werd duidelijk aangegeven dat ze slechts de eigen omgeving aan wilden pakken, maar dat werd wel serieus en structureel gedaan. Dat was in april 2019. Van daaruit werkt Stichting Duurzaam Heijplaat het project verder uit.

Din Boom

In de periode waarin de herstructurering van het dorp op gang kwam, werd duurzaamheid steeds belangrijk. Men was tot het inzicht gekomen dat het niet goed ging met onze planeet en dat we anders moesten gaan werken, meer maatschappelijk verantwoord investeren en ondernemen of ontwikkelen. Dat gaf een spannende impuls aan de gebiedsontwikkeling. Zeker toen er geld vrijkwam uit de IKS pot en een streefdatum 2020 werd aangegeven om doelen als energieneutraliteit na te streven in de ontwikkeling, realiseerde de stakeholders zich dat er dan ook een plan moest komen, een uitgestippeld pad om dat te bereiken, zodat de vage “stip aan de horizon” plaats kon maken voor een reëel werkplan en een vaste koers en zo werd de DIN Boom een feit.

Din boom zoals gepresenteerd in 2014

Voor de actieve bewoners, georganiseerd in de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat, was het document er ineens, maar zij waren de eerste en de enige partij die ermee aan de slag ging. De bewoners verwerkten de afspraken van de Din Boom in een ook in 2014 gepresenteerde visie: Groot Heijplaat, een duurzame weg naar 2035. Zij gebruikten de Din Boom als uitgangspunt zodat zij op één lijn zouden komen met de stakeholders, dan zou er met de overeenkomst SOK2 en het bijbehorende Afsprakenkader niets meer in de weg staan voor een vruchtbare samenwerking om de doelstellingen zoals weergegeven in de Din Boom te halen met daarin een actieve rol voor de bewoners van het dorp als gelijkwaardige partner.

De tweede keer dat de bewoners gebruik maakten van de Din Boom was bij het aantreden van de eerste Gebiedscommissie op Charlois. De Gebiedscommissies kwamen door heel de stad heen in de plaats van de deelgemeenteraden die door de Burgermeerster en Wethouders werden afgeschaft in het kader van bezuinigingen en het niet naar wens functioneren van de deelgemeenteraden. Er werd van de nieuwbakken Gebiedscommissies wel verlangd dat ze snel met een plan van aanpak zouden komen over hoe ze aan de slag zouden gaan in hun gebied, dus ook voor Heijplaat. De Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat gingen voortvarend aan de slag en hielpen de Gebiedscommissie om een breed gedragen plan over Heijplaat te kunnen presenteren. In twee sessies nodigden zij de vertegenwoordigers van de diverse verenigingen en partijen uit om samen met hen in twee uitgebreide werksessies een plan van aanpak op te stellen en te presenteren aan de Gebiedscommissie.

Zij deden dat in het pand van de voormalige Jongerenvereniging de Kolk aan de Courzandseweg 51, het huidige onderkomen van de Buurtvereniging. De deelnemers werden getrakteerd op een uitgebreide maaltijd om bij te kletsen, waarna er hard werd gewerkt om tot een goed verhaal te komen voor de wijk binnen de door de Din boom gedicteerde kaders. Het resultaat loog er niet om en de Gebiedscommissie kon binnen de afgesproken termijn met een gedegen presentatie komen voor het dorp. Verder liet de Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat zien dat ze werkten aan de doelstellingen van de Din Boom, namelijk zorgen dat de verenigingen op Heijplaat met elkaar gingen samenwerken.

Noot van het organisatiecomité van de werksessies: De gemaakte kosten voor de avonden zouden volgens mondelinge afspraak vergoed worden door de Gebiedscommissie. Dat is echter nooit gebeurd.

Voorbeeld van een zwerftocht langs innovatief Rotterdam Zuid

Deze dag vullende toer voor een gezelschap uit Tilburg is in samenspraak met de organiserende mensen van het gezelschap samengesteld en in nauw overleg op maat gesneden. Alle arrangementen (op het bezoek aan de Kuip na) in Rotterdam zijn geregeld door Nico Prins.

Eind juni 2017 bracht een groep ondernemers uit Tilburg een bezoek aan Rotterdam. Samen met hun echtgenoten en wilden ze er een gezellige maar vooral ook educatieve dag van maken. Het thema was innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen in Rotterdam. Zij benaderden Nico Prins als adviseur, gids en gastheer voor een dagtocht langs mooie voorbeelden van innovatie en duurzame ontwikkelingen op Rotterdam Zuid.

’s Morgens brachten zij een bezoek aan de Kuip waar ze tijdens een rondleiding te horen kregen hoe Feyenoord de laatste jaren had gewerkt aan het kampioenschap. Met de watertaxi zijn ze naar de Wilhelminapier gevaren waar Nico op ze wachtte. Na een kort welkomstpraatje ging het gezelschap richting de Fenix Food Factory om daar onder het genot van een drankje en een hapje de geschiedenis en de ontwikkelingen op Katendrecht onder de loep te nemen. Op de Kaap is een hele gebiedstransitie gaande waarin het voormalige “Chinatown” en rosse buurt verandert in een moderne hippe wijk met veel leuke uitgaansmogelijkheden en een goed woonklimaat.

Vanuit daar ging het gezelschap via de “hoerenloper” (zoals de Rijnhavenbrug in de Rotterdamse volksmond wordt genoemd) naar Hotel New York.

hotel New York op de Wilhelminapier

Daar stond de lunch klaar in één van de zalen. Nico vertelde daar in het kort over de geschiedenis van het pand en de succesvolle transformatie van kantoorpand naar een hotel restaurant met een bezoekersaantal van tegen de half miljoen per jaar. Tijdens de lunch heeft Nico de gasten in kleine groepjes meegenomen en getrakteerd op een uitgebreide rondleiding door het voormalige hoofdkantoor van de Holland Amerika Lijn. De bezichtiging van dit bijzondere hotel is een belevenis op zich.

Na de lunch ging het gezelschap met eigen bus richting Heijplaat/RDM. Daar vertelde Nico over de innovaties op het RDM terrein tijdens een rondwandeling. Natuurlijk kwam de groeiende bedrijvigheid op en om het terrein uitgebreid aan bod.

Om het plaatje compleet te maken werd er daarna een wandeling over het dorp gemaakt waar Nico vertelde hoe de ambitieuze plannen voor innovatie en duurzame ontwikkeling zelfs in Rotterdam niet altijd succesvol zijn. Daarbij weet Nico met een goed verhaal aan te geven waar het wel en niet goed gegaan is in de herstructurering van dit dorp met de status beschermd stadsgezicht, een rijke cultuur historische achtergrond en bijzonder architectuur. Om de toer gezellig af te sluiten werd in café/restaurant Courzand nog een drankje genuttigd. Het restaurant in het monumentale pand Courzand is onlangs gekocht door een ondernemer met hart voor Heijplaat. Het interieur is weer teruggebracht naar de grandeur van voorheen. Onder het genot van een drankje en een Hollandse Nieuwe werd een bijzonder gezellige dag afgesloten terwijl het shanty koor “de Vlaerdingse Maatjes” liederen zongen over de haring visserij van weleer.

De gasten uit Tilburg lieten weten dat het een onvergetelijke dag is geworden. “Wij hebben bij diverse ondernemers en ondernemingen een kijkje achter de voordeur kunnen nemen. Als gids en gastheer heb jij ons door de hele dag heen kunnen boeien door op professionele wijze en op een uitgekiende maar ontspannen manier een gericht en samenhangend verhaal te vertellen, doorspekt met veel droge Rotterdamse humor maar waar nodig met serieuze aandacht, waardoor het voor ons een educatieve dag is geworden met een heerlijk, verrassend recreatief karakter. Jij brengt voor een onbekende de stad Rotterdam tot leven. Nogmaals, namens ons allemaal, hartelijke dank .”

klik hier voor foto’s van dit bezoek aan Courzand
Klik hier voor de film van dit bezoek op Heijplaat.

Groenkleed

De naam zegt het al. Een groen tapijt dat je tijdelijk ergens uitrolt en weer kunt meenemen. Ideaal bij sloop en nieuwbouw, waar bij de grond vaak langer braak ligt dan wenselijk is. Groenkleed biedt een tijdelijke groene inrichting die de leefbaarheid en de kwaliteit van een gebied vergroot.

De initiatiefnemers aan het woord
web site initiatiefnemers
Hans Ober, fotograaf en ontwerper van onder meer buitenruimte, nam op Heijplaat tijdens de herstructurering samen met dorpsgenote en planologe Cindy Marcus, het initiatief om een Groenkleed uit te rollen op de plek waar het na oorlogse dorp had gestaan. Hun professionele achtergrond gaf het duo een voorsprong.
Hans Ober: “Je weet waarover je praat en je kunt het vormgeven. En, heel belangrijk, je kunt erover communiceren.”
Toch kwam het vooral aan op logisch, realistisch nadenken.
Hans: “Goed kijken wat levensvatbaar en wenselijk is. We wilden een tastbaar resultaat voor minimaal vijf jaar en van een zodanige kwaliteit dat het eventueel permanent zou kunnen dienen. Zo werd aanvankelijk gewerkt aan een haalbaar en bescheiden plan voor een plantsoen van 30 vierkante meter, waarbij negen sponsors een vierkant van 10 vierkante meter zouden inrichten, met spullen in natura, klinkers, graszaad, een paviljoentje of een paar bomen. Na een half jaar plannen uitdenken en een paar vergeefse pogingen lukte het in augustus 2011 om een subsidie te krijgen van Agentschap NL in het kader van de IKS. Er was beginkapitaal en Groenkleed werd enthousiast opgepikt door de gebiedsregisseur bij Woonbron. Door die samenwerking kreeg Groenkleed opeens de beschikking over 5 hectare grond. Op 31 maart 2012 werden de eerste bomen geplant.

Groenkleed 2015

Belangrijk is over grenzen heen kijken, waardoor het mogelijk wordt om niet voor de hand liggende samenwerking te initiëren. Die eerste bomen zijn daarvan een mooi voorbeeld.
Hans: “‘We begonnen met het spreekwoordelijk laaghangend fruit. We wisten dat er negentig bomen al twaalf jaar bij Woonbron Bomenbank in Kralingen stonden te wachten op een definitieve bestemming. Het was een klassiek win-win scenario. Die bomen moesten toevallig dat jaar worden losgestoken, een investering van 10.000 euro die Woonbron Bomenbank sowieso moest doen. Ze waren zo blij dat die percelen nu vrijkwamen voor andere zaken dat ze bereid waren het transport voor hun rekening te nemen. Je moet natuurlijk een beetje mazzel hebben, maar wij zijn erg goed in het herkennen en benutten van kansen. Geluk kun je ook opzoeken; als we kansen zien gaan we erop af.”

Hier en daar bleek ook in dit mooie bomenverhaal de praktijk weerbarstig.
Hans: “Je hebt af en toe een suikeroom nodig. Je krijgt niet alles cadeau. Zo gingen die mooie bomen op Heijplaat bijna dood omdat we geen partij konden vinden die het water geven kon regelen of financieren. Toen we zelf met geïmproviseerde tuinslangen in de weer waren reed er toevallig iemand van de deelgemeente Charlois langs, die vervolgens de water-wagen stuurde. Zo kwam het allemaal weer op z’n pootjes terecht, maar je ziet wel dat je op een relatief klein ding kunt vastlopen.”
“Het geheim om plannen te realiseren? Netwerk, korte lijntjes, iedereen kennen, investeren in relaties, vertrouwen winnen door met een open vizier op te komen voor je medebewoners en het dorp. We hebben geen doorzettingsmacht, we zijn voor alles afhankelijk van anderen en moeten onze hand ophouden om aan geld te komen.”
Ook is het belangrijk om te anticiperen op mogelijke mislukkingen.
“Je moet oplossingen verzinnen voor problemen in de toekomst. Leren van fouten. En niet alles gaat zo vlot als je zou willen. Je loopt tegen beperkingen aan. Ook al is participatie het nieuwe toverwoord bij gemeenten, instanties zijn vaak bang om de regie uit handen te geven.”

Wanneer je uitgangspunten bewust met elkaar deelt, zoals in Cirkelstad, zijn tegenstrijdige belangen met de wil om eruit te komen te overbruggen.
“Als je samen kijkt naar mogelijkheden dan is dat gewoon leuk. Een prettige manier van werken, gewoon intermenselijk. Je ontmoet bereidwilligheid. Het Havenbedrijf schonk ons op de eerste vergadering tien banken die ze hadden gekregen van de Winkeliersvereniging van de Lijnbaan. Uiteindelijk hebben we 27 banken gehad. Ook heeft het Havenbedrijf een Groenkleed geadopteerd: op hun terrein wordt een kleed van 150 bij 50 meter aangelegd, voor onbepaalde tijd. Hulp kwam er van bedrijven. Zo zaaide een bedrijf het gras in en plaatste de banken, een ander gaf 25% korting op de begroting voor de aanleg van de tweede fase en gratis duurzaam advies over invulling ervan.’

Groenkleed 2019 Dankzij Groenkleed kon het Concept House Village, waarvan hier rechts een stukje van de Maskarade en links een Tiny House, in een mooie groen omgeving gerealiseerd worden.

De keerzijde is dat al die plannen energie en tijd slurpen. Hans: “Je eigen werk komt stil te liggen, je kunt hier fulltime mee bezig zijn.”
De onmisbare lange adem is veel gevraagd van een vrijwilliger. De winst van Groenkleed? People en planet, de winst voor mens en milieu is evident. Zonder Groenkleed zou de sloop van het oude dorp over langere tijd zijn uitgesmeerd, met als gevolg alle nadelen van langdurig dichtgetimmerde woningen. Ook qua profit is groenkleed een succes.
“In het eerste jaar hebben we 60.000 euro gekregen en met dat geld hebben we voor 700.000 euro waarde naar het gebied gehaald; bomen, transport, banken, mensuren, allemaal besteed aan het gebied. Geen slechte investering.”

Nawoord

Groenkleed heeft een positieve bijdrage geleverd aan het leefbaar houden van de wijk gedurende de zware tijd na de sloop van het na oorlogse dorp. De initiatiefnemers hadden echter na het project hun zakken vol van het hele verhaal en spelen niet meer de prominente rol die ze speelden toen het hele verhaal begon. Ook zij zijn twee van een lange lijst namen die horen bij mensen die veel tijd en energie in het dorp en de ontwikkelingen hebben gestopt. Eigenlijk zijn ze ondanks het succesvolle project aan het eind van het liedje van een koude kermis thuisgekomen met een enorme kater. De bomen uit de Bomenbank van Woonbron zijn uiteindelijk gekapt

error: Content is protected !!